ท้องฟ้าในเดือนธันวาคม

Share

ท้องฟ้าในเดือนธันวาคม 2557

 

        สวัสดีครับสำหรับเดือนสุดท้ายของปี 2557 เป็นเดือนที่วันหยุดต่อเนื่องกันหลายวันและหลายท่านก็ถือโอกาสนี้ลาพักผ่อนไปสัมผัสอากาศหนาวทางภาคเหนือ ในช่วงเดือนนี้เป็นช่วงที่ท้องฟ้าใสไม่ค่อยมีเมฆ เหมาะสำหรับการดูดาวมากที่สุดเดือนหนึ่ง และสำหรับท่านที่ว่างแผนที่จะไปเที่ยวตามอุทยานแห่งชาติต่าง ๆ หากยังขาดกิจกรรมในช่วงกลางคืนก็สามารถมานั่งดูดาวพร้อมกับสัมผัสลมหนาวได้ โดยสามารถศึกษาข้อมูลการดูดาวของเดือนธันวาคมได้ดังนี้

 

กลุ่มดาวในช่วงเดือนธันวาคม

        สำหรับกลุ่มดาวที่เราสามารถเห็นได้ในช่วงเดือนธันวาคมนี้มีทั้งกลุ่มดาวและวัตถุท้องฟ้าที่น่าสนใจจำนวนมาก และหากท่านใดที่มีกล้องส่องสองตาสามารถนำมาส่องดูวัตถุท้องฟ้าได้ สำหรับการดูดาวในเดือนธันวาคมนี้ เริ่มกันได้ตั้งแต่หัวค่ำ เมื่อหันหน้าไปทางทิศเหนือเราจะสามารถสังเกตเห็น กลุ่มดาวค้างคาว กลุ่มดาวเพอร์ซิอัส กลุ่มดาวเซฟิอัส กลุ่มดาวมังกร และกลุ่มดาวสารถี ทางทิศตะวันออก กลุ่มดาววัว กลุ่มนายพราน และกลุ่มดาวกระต่าย ทางทิศตะวันตก กลุ่มดาวนกอินทรี กลุ่มดาวหงส์ กลุ่มดาวพิณ กลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ และกลุ่มดาวแพะทะเลหรือกลุ่มดาวมกร ส่วนทางทิศใต้มี กลุ่มดาวปลาใต้ กลุ่มดาวนกกระเรียน กลุ่มดาวนกฟินิกส์ และกลุ่มดาวแม่น้ำ สำหรับบริเวณกลางท้องฟ้าเราจะสามารถมองเห็น กลุ่มดาวแอนโดเมดา กลุ่มดาวม้าปีก กลุ่มดาวปลาคู่ กลุ่มดาวแกะ และกลุ่มดาวเซตุส นอกจากนี้ในช่วงหัวค่ำเรายังสามารถสังเหตุเห็นกลุ่มดาวเรียงเด่นที่ประกอบไปด้วยดาวฤกษ์สว่างในกลุ่มดาวต่าง ๆ ท้องฟ้าที่เรียงตัวกันเป็นรูปทรงต่าง ๆ เช่นสามเหลี่ยมฤดูร้อน ประกอบด้วยดาวเดเนป ในกลุ่มดาวหงส์ ดาวอัลแตร์ ในกลุ่มดาวนกอินทรี ดาวเวกา ในกลุ่มดาวพิณ เมื่อเราลากเส้นสมมุติต่อกันระหว่างดาวทั้ง 3 ดวง จะมีลักษณะเป็นรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว และกลุ่มดาวเรียงเด่นอีกหนึ่งกลุ่มที่หน้าสนใจคือ สี่เหลี่ยมใหญ่ ประกอบด้วยดาวฤกษ์สว่าง 4 ดวง จากกลุ่มดาว 2 กลุ่ม ที่เรียงตัวคล้ายกับรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสขนาดใหญ่ที่อยู่บริเวณกลางศีรษะของเราในช่วงเวลาเวลา 20:00 น. โดยกลุ่มดาวแรกคือกลุ่มดาวม้าปีก ซึ่งมีดาวฤกษ์สว่างที่ประกอบอยู่ในกลุ่มดาวเรียงเด่นนี้มากที่สุดถึง 3 ดวง คือ ดาวอัลเจนิบ (Algenib) ดาวมาร์แคบ (Markab) และดาวชีอัต (Scheat) ดาวอีกดวงหนึ่ง อยู่ในกลุ่มดาวแอนโดรเมดา คือ ดาวอัลฟิแรทซ์ (Alpheratz) และในช่วงเวลาประมาณ 21:40 น. เราสามรถสังเกตเห็นสามเหลี่ยมฤดูหนาว โดยสามเหลี่ยมฤดูหนาวจะประกอบด้วยดาวซีเรียส ในกลุ่มดาวหมาใหญ่ ไปดาวโพรไซออน ในกลุ่มดาวหมาเล็ก และดาวบีเทลจูส ในกลุ่มดาวนายพราน เมื่อเรารากเส้นสมมุติต่อกันระหว่างดาวทั้ง 3 ดวง จะมีลักษณะคล้ายกับรูปสามเหลี่ยมด้านเท่า หลังจากที่สามเหลี่ยมฤดูหนาวโผล่พ้นจากขอบฟ้าไปขึ้นมาแล้วเรายังสามารถสังเกตกลุ่มดาวเรียงเด่นได้อีกกลุ่มหนึ่งนั้นก็คือหกเหลี่ยมฤดูหนาวซึ่งอยู่ในบริเวณเดียวกันกับสามเหลี่ยมฤดูหนาว โดยผู้สังเกตสามารถรากเส้นสมมุติต่อกันระหว่างดาวทั้ง 6 ดวง ซึ่งประกอบด้วยดาว ดาวซีเรียส ในกลุ่มดาวหมาใหญ่ ดาวไรเจล ในกลุ่มดาวนายพราน ดาวอัลดีบาแรน ในกลุ่มดาววัว ดาวคาเพลลา ในกลุ่มดาวสารถี ดาวโพรไซออน ในกลุ่มดาวหมาเล็ก และดาวพอลลักซ์ ในกลุ่มดาวคนคู่ แล้วรากเส้นต่อมายังดาวซีเรียส ในกลุ่มดาวหมาใหญ่อีกครั้งเราก็จะได้หกเหลี่ยมฤดูหนาว (เราสามารถเริ่มลากจากดาวดวงไหนก่อนก็ได้ใน 6 ดวงนี้ ซึ่งจะรากวนตามเข็มนาฬิกาหรือทวนนาฬิกาก็ได้แล้วแต่ความถนัด)

 

รูปที่ 1 ท้องฟ้าในเดือนธันวาคมเวลา 20:00 น.

 

ปรากฏการณ์ที่น่าสนใจในเดือนธันวาคม

วันที่/เดือน

วัน

ปรากฏการณ์

6ธันวาคม

19:28

- จันทร์เพ็ญ

 

18:22

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวอัลดีบาแรน 4.40 องศา

8ธันวาคม

16:33

- ดาวพุธอยู่ที่ตำแหน่งร่วมทิศแนววงนอก (Superior Conjunction)

9ธันวาคม

ตลอดทั้งคืน

- ฝนดาวตกพัพพิดส์-เวลิดส์ อัตราการตก 15 ดวงต่อชั่วโมง

 

03:54

- ดาวพุธอยู่ที่จุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด (ประมาณ 0.31 AU)

12ธันวาคม

04:24

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวพฤหัสบดี 5.05 องศา

 

15:27

- ดาวอังคารอยู่ที่จุดใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด (ประมาณ 1.38 AU)

13ธันวาคม

06:03

- ดวงจันทร์อยู่ไกลโลกสุดในรอบเดือน (ระยะทาง 404,597 กิโลเมตร)

 

04:20

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวเรกูลัส 4.90 องศา

14ธันวาคม

19:52

- จันทร์กึ่งหลัง

 

 

- ฝนดาวตกเจมินิดส์ อัตราการตก 70 ดวงต่อชั่วโมง

17ธันวาคม

04:25

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวสไปกา 3.02 องศา

19ธันวาคม

05:50

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวเสาร์ 2.90 องศา

22ธันวาคม

06:00

- วันเหมายัน (Winter Solstice)

 

08:37

- จันทร์ดับ

 

 

- ฝนดาวตกเออร์ซิดส์ อัตราการตก 10 ดวงต่อชั่วโมง

23ธันวาคม

18:20

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวศุกร์ 6.55 องศา

24ธันวาคม

23:43

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้โลกสุดในรอบเดือน (ระยะทาง 364,796 กิโลเมตร)

25ธันวาคม

19:00

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวอังคาร 6.00 องศา

 

06:59

- ดาวศุกร์อยู่ที่จุดไกลดวงอาทิตย์ที่สุด (ประมาณ 0.73 AU)

29ธันวาคม

01:33

- จันทร์กึ่งแรก

 

ปรากฏการณ์ฝนดาวตกเจมินิดส์ (Geminids Meteor Shower)

        ปรากฏการณ์ฝนดาวตกเจมินิดส์ หรือฝนดาวตกคนคู่ เป็นกฏการณ์ที่เกิดในช่วงเดือนธันวาคมของทุกปี ซึ่งปรากฏการณ์ฝนดาวตกเจมินิดส์นี้เกิดจากเศษซากของดาวเคราะห์น้อยชื่อ 3200 เฟธอน (3200 Phaethon) ที่โคจรรอบดวงอาทิตย์และมีเส้นทางการโคจรตัดผ่านเข้ามาใกล้กับวงโคจรของโลก ในระหว่างการโคจรของดาวเคราะห์น้อย 3200 เฟธอน เมื่อเข้าใกล้ดวงอาทิตย์บนดาวเคราะห์น้อยอาจเกิดปฏิกิริยากับลมสุริยะ หรือพายุสุริยะทำให้เกิดสะเก็ตของฝุ่นหรือเศษก่อนน้ำแข็งหลุดออกจากตัวดาวเคราะห์น้อยและทิ้งเศษฝุ่นเหล่านี้ไว้ตามเส้นทางการโคจรของดาวเคราะห์น้อย เมื่อโลกโคจรผ่านเข้าไปในเศษฝุ่นที่หลงเหลือเหล่านี้ จะทำให้เศษฝุ่นบางส่วนผ่านเข้ามาในบรรยากาศของโลกทำให้เกิดการเสียดสีเกิดเป็นแสงลุกจ้าสว่างเป็นแนวยาวขึ้นมาในชั่วขณะหนึ่ง และบางส่วนก็ทำให้เกิดเสียงตามมาด้วย

 

ข้อมูลทั่วไปของฝนดาวตกเจมินิดส์

        เกิดจากเศษซากของ                                        ดาวเคราะห์น้อย 3200 เฟธอน (3200 Phaethon)  

        ศูนย์กลางการกระจาย                                      กลุ่มดาวคนคู่

        ช่วงเวลาการเกิด                                              7 – 17 ธันวาคม 

        ช่วงเวลาที่เกิดมากที่สุด                                   13 – 14 ธันวาคม 

        จำนวนดาวฝนดาว ณ ช่วงเวลาที่เกิดมากที่สุด      ประมาณ 60 ดวงต่อชั่วโมง

        ความเร็วของดาวตก                                           35 กิโลเมตรต่อวินาที

 

ประวัติของปรากฏการณ์ฝนดาวตกเจมินิดส์

        ปรากฏการณ์ฝนดาวตกเจมินิดส์ถูกพบครั้งแรกในช่วงต้นทศวรรษที่ 1860 ปี ค.ศ. 1862 โดย อาร์. พี. เกรก (R. P. Greg) ในเมืองแมนเชสเตอร์ของประเทศอังกฤษ ซึ่งเป็นคนแรกที่ระบุตำแหน่งจุดกระจายฝนดาวตก (Radiant) ว่าอยู่ในกลุ่มดาวคนคู่ และยังมีนักดาราศาสตร์อีก 2 คนในสหรัฐอเมริกาที่สังเกตพบดาวตกพุ่งออกมาจากตำแหน่งเดียวกันในปีนั้น การสังเกตการณ์ในปีต่อ ๆ มาทำให้นักดาราศาสตร์แน่ใจว่าได้เกิดฝนดาวตกกลุ่มใหม่ขึ้น 

        การประมาณอัตราดาวตกมีขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ. 1877 วัดได้ 14 ดวงต่อชั่วโมง ในปี ค.ศ. 1892 รายงานระบุว่าดาวตกมีอัตราเกือบคงที่ขณะที่พบลูกไฟปรากฏให้เห็นมากขึ้นเป็นสองเท่า หลังจากนั้นอัตราดาวตกเพิ่มขึ้นตลอดคริสต์ศตวรรษที่ 20 ทศวรรษ ใน ค.ศ. 1900 อยู่ที่ค่าเฉลี่ย 20 ดวงต่อชั่วโมง และในปี ค.ศ. 1930 มีอัตราเพิ่มขึ้นเป็น 50 ดวงต่อชั่วโมง และเพิ่มขึ้นเป็นลำดับจนกระทั่งพบว่าดาวตกจากฝนดาวตกคนคู่มีอัตราเพิ่มขึ้นอย่างเด่นชัดในช่วงปี 1970 – 1985 บางปีนับได้สูงถึง 110 ดวงต่อชั่วโมง ช่วงไม่กี่ปีหลังสุดนี้มีอัตราสูงสุดอยู่ในราว 120 – 160 ดวงต่อชั่วโมง ผลการสังเกตการณ์ยังพบด้วยว่ากราฟของอัตราดาวตกจะค่อย ๆ เพิ่มขึ้น และมีอัตราสูงกว่ากึ่งหนึ่งของค่าสูงสุดนานประมาณสองวัน เมื่อถึงจุดสูงสุดแล้วกราฟตกลงเร็วกว่าขาขึ้น การสังเกตการณ์ด้วยเรดาร์พบว่าฝนดาวตกคนคู่เริ่มขึ้นตั้งแต่วันที่ 30 พฤศจิกายน และไปสิ้นสุดในวันที่ 29 ธันวาคม แต่การสังเกตด้วยตาจะเห็นได้ในช่วง 7 – 17 ธันวาคมของทุกปี

        ค.ศ. 1947 ความรู้เกี่ยวกับธรรมชาติของฝนดาวตกคนคู่ก้าวหน้ามากเมื่อเฟร็ด แอล. วิปเปิล (F. L. Whipple) ได้เข้าร่วมในโครงการศึกษาดาวตกที่ฮาร์วาร์ด ข้อมูลจากภาพถ่ายทำให้พบว่าธารสะเก็ดดาวของฝนดาวตกคนคู่มีคาบ 1.65 ปี วงโคจรมีความรีสูง ส่วนความเอียงของวงโคจรที่มีต่อระนาบวงโคจรโลกมีค่าต่ำ ผลการศึกษานี้ทำให้มิโรสลาฟ พลาวีค (Miroslav Plavec) ที่กรุงปราก ซึ่งกำลังสนใจศึกษากลศาสตร์ท้องฟ้าในด้านความเปลี่ยนแปลงวงโคจรของวัตถุท้องฟ้าคำนวณได้ว่าความโน้มถ่วงของโลกกับดาวพฤหัสบดีรบกวนวงโคจรของธารสะเก็ดดาวในฝนดาวตกคนคู่โดยทำให้เส้นโหนดถอยหลัง อันจะทำให้ช่วงวันที่เกิดฝนดาวตกมีอัตราสูงสุดมาเร็วขึ้นหนึ่งวันทุก ๆ 60 ปี และแสดงให้เห็นว่าธารสะเก็ดดาวของฝนดาวตกคนคู่ได้เคลื่อนเข้ามาใกล้วงโคจรโลกและจะห่างออกไปในอนาคต จึงอธิบายได้ว่าเหตุใดฝนดาวตกคนคู่จึงเริ่มเกิดขึ้น มีอัตราเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ และวันหนึ่งในอนาคตเราจะไม่สามารถมองเห็นฝนดาวตกคนคู่ได้อีก

 

ดาวเคราะห์น้อย 3200 เฟธอน

        ดาวเคราะห์น้อย 3200 เฟธอน ถูกค้นพบเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม ค.ศ. 1983 โดยไซมอน เอฟ. กรีน(Simon F. Green) และ จอห์น เค. ดาเวียส (John K. Davies) มีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 5.10 กิโลเมตร และยังพบว่าดาวเคราะห์น้อยที่มีวงโคจรที่ผิดปกติ ซึ่งมีวงโคจรเข้ามาใกล้กับดวงอาทิตย์มากกว่าดาวเคราะห์น้อยดวงอื่น ๆ ดาวเคราะห์น้อย 3200 เฟธอนยังถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มของดาวเคราะห์น้อยอพอลโล (Apollo asteroids “ตั้งชื่อตามดาวเคราะห์น้อย 1862 อพอลโล ซึ่งเป็นดาวเคราะห์น้อยดวงแรกของกลุ่ม ค้นพบโดย คาร์ล วิลเลียม เรียนมุช (Karl Wilhelm Reinmuth)”) เป็นกลุ่มของดาวเคราะห์น้อยที่อยู่ใกล้โลก

 

รูปที่ 2 แสดงวงโคจรของดาวเคราะห์น้อย 3200 เฟธอน (3200 Phaethon)

 

การสังเกตการณ์ปรากฏการณ์ฝนดาวตกเจมินิดส์

        โดยศูนย์กลางการกระจายของปรากฏการณ์ฝนดาวตกเจมินิดส์ อยู่ระหว่างดาวคาสเตอร์ (Castor) กับดาวพอลลักซ์ (Pollux) ในกลุ่มดาวคนคู่ โดยจะขึ้นจากขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ และจะเห็นปรากฏการณ์ฝนดาวตกได้ในช่วงวันที่ 7 – 17 ธันวาคม ของทุกปี ซึ่งปริมาณการเกิดโดยเฉลี่ยประมาณ 120 ดวงต่อชั่วโมง ในการสังเกตการณ์ปรากฏการณ์ฝนดาวตกเจมินิดส์จะสังง่ายกว่าปรากฏการณ์ฝนดาวอื่น ๆ เนื่องด้วยมีความเร็วน้อยกว่าปรากฏการณ์ฝนดาวอื่น ลักษณะของเส้นฝนดาวตกจะเห็นเป็นลำยาว

 

รูปที่ 3 แสดงบริเวณศูนย์กลางการกระจายของฝนดาวตกเจมินิดส์ ในกลุ่มดาวคนคู่

 

เวลาที่เหมาะสมแก่การสังเกตหลังจากดวงจันทร์ได้ลับขอบฟ้าไปแล้วตั้งแต่เวลาเที่ยงคืนของคืนวันที่ 13 จนถึงเช้ามืดของวันที่ 14 ธันวาคม

 

การสังเกตการณ์ฝนดาวตกเจมินิดส์

        การสังเกตการณ์ฝนดาวตกเจมินิดส์สามารถสังเกตได้ในช่วงระหว่างคืนวันที่ 13 – 14 ธันวาคม กลุ่มคนคู่จะโผล่พ้นจากขอบฟ้าในช่วงเวลา 20:00 น. ของวันที่ 13 ธันวาคม ซึ่งผู้สังเกตสามารถสังเกตได้จนถึงเช้าของ 14 ธันวาคม ซึ่งในการสังเกตฝนดาวตกเจมินิดส์ครั้งนี้ช่วงครึ่งคืนแรกเราสามารถสังเกตฝนดาวตกเจมินิดส์ได้โดยไม่มีแสงจากดวงจันทร์มารบกวนแต่หลังจากเวลา 23:40 น. จันทร์กึ่งหลังจะเริ่มพ่นจากขอบฟ้า 

เนื่องด้วยปกติแล้วเราจะเข้าใจว่าศูนย์กลางการกระจายของปรากฏการณ์ฝนดาวตกเจมินิดส์อยู่ที่กลุ่มดาวคนคู่แล้วกันต้องหันหน้ามองในกลุ่มดาวนี้ตลอด แต่ความจริงแล้วฝนดาวตกมีโอกาสตัดผ่านกลุ่มดาวไหนก็ได้ขณะที่ปรากฏบนท้องฟ้าที่เรากำลังสังเกตการณ์อยู่

 

ดาวเคราะห์ในเดือนธันวาคม 2557

        การสังเกตดาวเคราะห์ในช่วงเดือนธันวาคมนี้ เราสามารถสังเกตเห็นดาวเคราะห์ได้ทั้งหมด 5 ดวง คือ ดาวพุธ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี และดาวเสาร์ ซึ่งดาวเคราะห์ทั้ง 5 ดวง สามารถสังเกตเห็นได้ในช่วงหัวค่ำ  3 ดวง คือ ดาวพุธ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร และในช่วงเวลาประมาณ 4 ทุ่ม เราจะเริ่มมองเห็นดาวพฤหัสบดี ส่วนดาวเสาร์เราจะสามารถสังเกตได้ในช่วงเช้ามืด

 

รูปที่ 4 แสดงลักษณะปรากฏของดาวเคราะห์ในช่วงเดือนธันวาคม พ.ศ. 2557

 

 

การสังเกตดาวพุธ

        การสังเกตการณ์ดาวพุธในช่วงเดือนธันวาคม เราสามารถสังเกตเห็นดาวพุธได้ในช่วงหัวค่ำหลังจากที่ดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้าไม่นานเราจะสามารถสังเกตเห็นดาวพุธอยู่ระหว่างกลุ่มดาวแมงป่องกับกลุ่มดาวคนยิงธนู โดยในช่วงเดือนธันวาคมนี้ดาวพุธจะมีค่าความสว่างปรากฏอยู่ที่ประมาณ -0.70 ถึง -0.75 

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวพุธในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2557

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 13°45.0' เหนือ ลองจิจูด 100°31.0' ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

วันที่/เดือน

ดาวพุธขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวพุธตก

เวลา

มุมทิศ

เวลา

มุมทิศ

เวลา

มุมทิศ

1ธันวาคม

06:16

112°

11:56

54S

17:35

248°

2ธันวาคม

06:20

112°

11:58

53S

17:37

247°

3ธันวาคม

06:23

113°

12:01

53S

17:39

247°

4ธันวาคม

06:26

113°

12:04

53S

17:41

247°

5ธันวาคม

06:29

113°

12:06

52S

17:44

246°

6ธันวาคม

06:32

114°

12:09

52°S

17:46

246°

7ธันวาคม

06:35

114°

12:12

52°S

17:48

246°

8ธันวาคม

06:39

114°

12:15

51°S

17:51

245°

9ธันวาคม

06:42

115°

12:18

51°S

17:53

245°

10ธันวาคม

06:45

115°

12:21

51°S

17:56

245°

11ธันวาคม

06:48

115°

12:23

51°S

17:59

245°

12ธันวาคม

06:51

115°

12:26

50°S

18:01

245°

13ธันวาคม

06:54

115°

12:29

50°S

18:04

244°

14ธันวาคม

06:58

116°

12:32

50°S

18:07

244°

15ธันวาคม

07:01

116°

12:35

50°S

18:10

244°

16ธันวาคม

07:04

116°

12:38

50°S

18:13

244°

17ธันวาคม

07:07

116°

12:41

50°S

18:16

244°

18ธันวาคม

07:10

116°

12:44

50°S

18:19

244°

19ธันวาคม

07:13

116°

12:48

50°S

18:22

244°

20ธันวาคม

07:16

116°

12:51

50°S

18:25

244°

21ธันวาคม

07:19

116°

12:54

50°S

18:28

244°

22ธันวาคม

07:23

116°

12:57

50°S

18:31

244°

23ธันวาคม

07:26

116°

13:00

50°S

18:34

244°

24ธันวาคม

07:29

116°

13:03

50°S

18:38

244°

25ธันวาคม

07:31

116°

13:06

50°S

18:41

244°

26ธันวาคม

07:34

116°

13:09

50°S

18:44

244°

27ธันวาคม

07:37

115°

13:12

50°S

18:47

245°

28ธันวาคม

07:40

115°

13:15

51°S

18:51

245°

29ธันวาคม

07:43

115°

13:18

51°S

18:54

245°

30ธันวาคม

07:45

115°

13:21

51°S

18:57

245°

31ธันวาคม

07:48

114°

13:24

51°S

19:01

244°

 

 

การสังเกตดาวศุกร์

        ในช่วงเดือนธันวาคมเราสามารถสังเกตเห็นดาวศุกร์ได้ในช่วงหัวค่ำ โดยเราจะสามารถสังเกตเห็นดาวศุกร์ปรากฏสูงจากขอบฟ้าทางทิศตะวันตกกว่าดาวพุธ สำหรับตำแหน่งบนท้องฟ้าของดาวศุกร์เมื่อเทียบกับกลุ่มดาวบนท้องฟ้าในช่วงเดือนธันวาคมดาวศุกร์จะปรากฏอยู่ในบริเวณกลุ่มดาวคนยิงธนูและช่วงเวลาดังกล่าวดาวศุกร์จะมีค่าความสว่างปรากฏอยู่ที่ระหว่าง – 3.34 ถึง – 3.39

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวศุกร์ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2557

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 13°45.0' เหนือ ลองจิจูด 100°31.0' ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

 

วันที่/เดือน

ดาวศุกร์ขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวศุกร์ตก

เวลา

มุมทิศ

เวลา

มุมทิศ

เวลา

มุมทิศ

1ธันวาคม

07:16

114°

12:52

52°S

18:29

246°

2ธันวาคม

07:17

114°

12:54

52°S

18:30

246°

3ธันวาคม

07:19

114°

12:55

51°S

18:31

246°

4ธันวาคม

07:21

114°

12:57

51°S

18:33

246°

5ธันวาคม

07:22

114°

12:58

51°S

18:34

245°

6ธันวาคม

07:24

115°

13:00

51°S

18:35

245°

7ธันวาคม

07:26

115°

13:01

51°S

18:37

245°

8ธันวาคม

07:27

115°

13:03

51°S

18:38

245°

9ธันวาคม

07:29

115°

13:04

51°S

18:40

245°

10ธันวาคม

07:31

115°

13:06

51°S

18:41

245°

11ธันวาคม

07:32

115°

13:08

51°S

18:43

245°

12ธันวาคม

07:34

115°

13:09

51°S

18:44

245°

13ธันวาคม

07:35

115°

13:11

51°S

18:46

245°

14ธันวาคม

07:37

115°

13:12

51°S

18:47

245°

15ธันวาคม

07:38

115°

13:14

51°S

18:49

245°

16ธันวาคม

07:40

115°

13:15

51°S

18:51

245°

17ธันวาคม

07:42

115°

13:17

51°S

18:52

245°

18ธันวาคม

07:43

115°

13:18

51°S

18:54

245°

19ธันวาคม

07:44

115°

13:20

51°S

18:56

245°

20ธันวาคม

07:46

115°

13:22

51°S

18:57

245°

21ธันวาคม

07:47

115°

13:23

51°S

18:59

245°

22ธันวาคม

07:49

114°

13:25

51°S

19:00

246°

23ธันวาคม

07:50

114°

13:26

51°S

19:02

246°

24ธันวาคม

07:52

114°

13:28

52°S

19:04

246°

25ธันวาคม

07:53

114°

13:29

52°S

19:05

246°

26ธันวาคม

07:54

114°

13:31

52°S

19:07

246°

27ธันวาคม

07:55

114°

13:32

52°S

19:09

246°

28ธันวาคม

07:57

114°

13:34

52°S

19:10

246°

29ธันวาคม

07:58

113°

13:35

52°S

19:12

247°

30ธันวาคม

07:59

113°

13:36

53°S

19:14

247°

31ธันวาคม

08:00

113°

13:38

53°S

19:15

247°

 

 

การสังเกตดาวอังคาร

        ในเดือนธันวาคมนี้ดาวอังคารจะปรากฏอยู่ในกลุ่มดาวแพะทะเลหรือกลุ่มดาวมกร ซึ่งเราสามารถสังเกตเห็นดาวอังคารได้ในช่วงเวลาเวลาหัวค่ำ ในเดือนธันวาคมนี้ดาวอังคารจะปรากฏบริเวณใกล้ขอบฟ้าทางทิศตะวันตกมีค่าความสว่างปรากฏอยู่ระหว่าง 1.19 ถึง 1.27 

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวอังคารในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2557

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 13°45.0' เหนือ ลองจิจูด 100°31.0' ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

วันที่/เดือน

ดาวอังคารขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวอังคารตก

เวลา

มุมทิศ

เวลา

มุมทิศ

เวลา

มุมทิศ

1ธันวาคม

10:04

113°

15:42

53°S

21:19

247°

2ธันวาคม

10:03

113°

15:41

53°S

21:19

247°

3ธันวาคม

10:02

112°

15:40

54°S

21:18

248°

4ธันวาคม

10:02

112°

15:40

54°S

21:18

248°

5ธันวาคม

10:01

112°

15:39

54°S

21:17

248°

6ธันวาคม

10:00

112°

15:38

54°S

21:17

248°

7ธันวาคม

09:59

112°

15:37

54°S

21:16

248°

8ธันวาคม

09:58

112°

15:37

54°S

21:16

249°

9ธันวาคม

09:57

111°

15:36

54°S

21:15

249°

10ธันวาคม

09:56

111°

15:35

55°S

21:15

249°

11ธันวาคม

09:55

111°

15:35

55°S

21:14

249°

12ธันวาคม

09:54

111°

15:34

55°S

21:14

249°

13ธันวาคม

09:53

111°

15:33

55°S

21:13

250°

14ธันวาคม

09:52

110°

15:32

55°S

21:13

250°

15ธันวาคม

09:51

110°

15:32

56°S

21:12

250°

16ธันวาคม

09:50

110°

15:31

56°S

21:12

250°

17ธันวาคม

09:49

110°

15:30

56°S

21:11

250°

18ธันวาคม

09:48

109°

15:29

56°S

21:11

251°

19ธันวาคม

09:47

109°

15:28

56°S

21:10

251°

20ธันวาคม

09:46

109°

15:28

57°S

21:10

251°

21ธันวาคม

09:45

109°

15:27

57°S

21:09

251°

22ธันวาคม

09:44

108°

15:26

57°S

21:08

252°

23ธันวาคม

09:43

108°

15:25

57°S

21:08

252°

24ธันวาคม

09:42

108°

15:24

58°S

21:07

252°

25ธันวาคม

09:40

108°

15:24

58°S

21:07

252°

26ธันวาคม

09:39

108°

15:23

58°S

21:06

253°

27ธันวาคม

09:38

107°

15:22

58°S

21:06

253°

28ธันวาคม

09:37

107°

15:21

59°S

21:05

253°

29ธันวาคม

09:36

107°

15:20

59°S

21:05

253°

30ธันวาคม

09:35

106°

15:19

59°S

21:04

254°

31ธันวาคม

09:34

106°

15:18

59°S

21:03

254°

 

 

การสังเกตดาวพฤหัสบดี

        การสังเกตดาวพฤหัสบดีในเดือนธันวาคมนี้เราจะสามารถสังเกตเห็นดาวพฤหัสบดีปรากฏอยู่ใกล้ขอบฟ้าทางทิศตะวันออก ตั้งแต่เวลา 22:30 น. เป็นต้นไป สำหรับตำแหน่งบนท้องฟ้าของดาวพฤหัสบดีเมื่อเทียบกับกลุ่มดาวบนท้องฟ้าในช่วงเดือนธันวาคมดาวพฤหัสบดีจะปรากฏอยู่ในบริเวณระหว่างกลุ่มดาวปูกับกลุ่มดาวสิงโต สำหรับในช่วงเดือนธันวาคมนี้ดาวพฤหัสบดีจะมีค่าความสว่างปรากฏระหว่าง – 1.83 ถึง – 2.01

 

วันที่/เดือน

ดาวพฤหัสบดีขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวพฤหัสบดีตก

เวลา

มุมทิศ

เวลา

มุมทิศ

เวลา

มุมทิศ

1ธันวาคม

23:04

75°

05:26

90°S

11:43

285°

2ธันวาคม

23:00

75°

05:22

90°S

11:39

285°

3ธันวาคม

22:57

75°

05:18

90°S

11:35

285°

4ธันวาคม

22:53

75°

05:14

90°S

11:32

285°

5ธันวาคม

22:49

75°

05:10

90°S

11:28

285°

6ธันวาคม

22:45

75°

05:06

90°S

11:24

285°

7ธันวาคม

22:41

75°

05:02

90°S

11:20

285°

8ธันวาคม

22:37

75°

04:59

90°S

11:16

285°

9ธันวาคม

22:33

75°

04:55

90°S

11:12

285°

10ธันวาคม

22:29

75°

04:51

90°S

11:08

285°

11ธันวาคม

22:25

75°

04:47

90°S

11:04

285°

12ธันวาคม

22:21

75°

04:43

90°S

11:00

285°

13ธันวาคม

22:17

75°

04:39

90°S

10:56

285°

14ธันวาคม

22:13

75°

04:35

90°S

10:52

285°

15ธันวาคม

22:09

75°

04:31

90°S

10:48

285°

16ธันวาคม

22:05

75°

04:27

90°S

10:44

285°

17ธันวาคม

22:01

75°

04:23

90°S

10:40

285°

18ธันวาคม

21:57

75°

04:19

90°S

10:36

285°

19ธันวาคม

21:53

75°

04:15

90°S

10:32

285°

20ธันวาคม

21:49

74°

04:11

90°S

10:28

285°

21ธันวาคม

21:45

74°

04:07

90°S

10:24

286°

22ธันวาคม

21:41

74°

04:02

90°S

10:20

286°

23ธันวาคม

21:37

74°

03:58

90°S

10:16

286°

24ธันวาคม

21:32

74°

03:54

90°S

10:12

286°

25ธันวาคม

21:28

74°

03:50

90°S

10:08

286°

26ธันวาคม

21:24

74°

03:46

90°S

10:04

286°

27ธันวาคม

21:20

74°

03:42

90°S

10:00

286°

28ธันวาคม

21:16

74°

03:38

90°S

09:55

286°

29ธันวาคม

21:12

74°

03:34

90°S

09:51

286°

30ธันวาคม

21:07

74°

03:29

90°N

09:47

286°

31ธันวาคม

21:03

74°

03:25

90°N

09:43

286°

 

 

การสังเกตดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดี

        การสังเกตดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีในช่วงเดือนธันวาคม ซึ่งตำแหน่งของดวงจันทร์จะมีความแตกต่างกันไป ซึ่งในแต่ละคืนอาจเกิดปรากฏการณ์บนดาวพฤหัสบดี เช่น อุปราคาบนดาวพฤหัสบดี เกิดจากเงาของดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีเอง เมื่อผู้สังเกตดูปรากฏการณ์นี้ผ่านกล้องโทรทรรศน์จะเห็นเป็นจุดสีดำบนดาวพฤหัสบดี

 

รูปที่ 5 แสดงตำแหน่งดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีในช่วงเดือนธันวาคม

 

อุปราคาบนดาวพฤหัสบดี

ในเดือนธันวาคมนี้มีอุปราคาบนดาวพฤหัสบดีที่น่าสนใจดังนี้

 

  

6 ธันวาคม 2557                                      7 ธันวาคม 2557                                     13 ธันวาคม 2557

 

  

14 ธันวาคม 2557                                     20 ธันวาคม 2557                                  21 ธันวาคม 2557

 

  

23 ธันวาคม 2557                                    27 ธันวาคม 2557                                  28 ธันวาคม 2557

หมายเหตุ ภาพจำลองจากโปรแกรม stellarium

 

การสังเกตดาวเสาร์

        การสังเกตดาวเสาร์ในเดือนธันวาคมนี้เราสามารถสังเกตเห็นดาวเสาร์ได้ในช่วงเช้ามืดก่อนที่ดวงอาทิตย์จะพ้นจากขอบฟ้าทางทิศตะวันออก สำหรับตำแหน่งบนท้องฟ้าของดาวเสาร์เมื่อเทียบกับกลุ่มดาวบนท้องฟ้าในช่วงเดือนธันวาคมดาวเสาร์จะปรากฏอยู่ในบริเวณระหว่างกลุ่มดาวคันชั่งกับกลุ่มดาวแมงป่อง โดยในช่วงเดือนธันวาคมนี้ดาวพฤหัสบดีจะมีค่าความสว่างปรากฏระหว่าง 0.75 ถึง 0.7

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวเสาร์ในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2557

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 13°45.0' เหนือ ลองจิจูด 100°31.0' ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

 

วันที่/เดือน

ดาวดาวเสาร์ขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวดาวเสาร์ตก

เวลา

มุมทิศ

เวลา

มุมทิศ

เวลา

มุมทิศ

1ธันวาคม

05:45

108°

11:27

57°S

17:09

252°

2ธันวาคม

05:41

108°

11:23

57°S

17:05

252°

3ธันวาคม

05:38

108°

11:20

57°S

17:02

252°

4ธันวาคม

05:34

108°

11:16

57°S

16:58

252°

5ธันวาคม

05:31

108°

11:13

57°S

16:55

252°

6ธันวาคม

05:28

108°

11:09

57°S

16:51

252°

7ธันวาคม

05:24

108°

11:06

57°S

16:48

252°

8ธันวาคม

05:21

108°

11:02

57°S

16:44

252°

9ธันวาคม

05:17

108°

10:59

57°S

16:41

252°

10ธันวาคม

05:14

108°

10:56

57°S

16:37

252°

11ธันวาคม

05:10

108°

10:52

57°S

16:34

252°

12ธันวาคม

05:07

108°

10:49

57°S

16:30

251°

13ธันวาคม

05:03

109°

10:45

57°S

16:27

251°

14ธันวาคม

05:00

109°

10:42

57°S

16:23

251°

15ธันวาคม

04:57

109°

10:38

57°S

16:20

251°

16ธันวาคม

04:53

109°

10:35

57°S

16:16

251°

17ธันวาคม

04:50

109°

10:31

57°S

16:13

251°

18ธันวาคม

04:46

109°

10:28

57°S

16:09

251°

19ธันวาคม

04:43

109°

10:24

57°S

16:06

251°

20ธันวาคม

04:39

109°

10:21

57°S

16:02

251°

21ธันวาคม

04:36

109°

10:17

57°S

15:59

251°

22ธันวาคม

04:32

109°

10:14

57°S

15:55

251°

23ธันวาคม

04:29

109°

10:10

57°S

15:52

251°

24ธันวาคม

04:26

109°

10:07

57°S

15:48

251°

25ธันวาคม

04:22

109°

10:03

57°S

15:45

251°

26ธันวาคม

04:19

109°

10:00

57°S

15:41

251°

27ธันวาคม

04:15

109°

09:56

57°S

15:38

251°

28ธันวาคม

04:12

109°

09:53

57°S

15:34

251°

29ธันวาคม

04:08

109°

09:49

57°S

15:31

251°

30ธันวาคม

04:05

109°

09:46

57°S

15:27

251°

31ธันวาคม

04:01

109°

09:42

57°S

15:24

251°

 
 

ความสุขของคนดูดาว คือ การที่ได้เฝ้ามองท้องฟ้าอันสวยงาม

 

กรกมล ศรีบุญเรือง

นักวิชาการ

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)

Additional information