ท้องฟ้าในเดือนตุลาคม

Share

ท้องฟ้าในเดือนตุลาคม 2558

        สวัสดีครับสำหรับเดือนของสุดท้ายฤดูฝน นั้นก็ความหมายว่าใกล้ฤดูกาลชมดาวเข้ามาแล้ว ซึ่งสำหรับปีนี้ทางภาคเหนือมีฝนตกน้อยมีโอกาสที่จะได้ชมดาวเร็วกว่าปีที่ผ่าน จากเดือนกันยายนที่ผ่านหลายพื้นที่สามารถนั่งชมดาวได้ แต่ก็ยังมีอีกหลายพื้นที่ที่ยังคงมีฝนตกหนักไม่สามารถชมดาวได้ โดยในช่วงต้นเดือนตุลาคมเรายังสามารถสังเกตเห็นใจกลางทางช้างเผือกได้ ซึ่งถ้าหากใครสนใจก็สามารถหาสถานที่มืดๆ ปราศจากแสงรบกวน 

 

กลุ่มดาวในช่วงเดือนตุลาคม

        กลุ่มดาวที่มีความโดดเด่นที่เราสามารถมองเห็นได้ในช่วงหัวค่ำในเดือนตุลาคมในช่วงหัวค่ำ ซึ่งมีด้วยกันหลายกลุ่มที่น่าสนใจ เริ่มจากทางทิศตะวันออกผู้สังเกตจะมองเห็นกลุ่มดาวแกะ ที่กำลังจะโผล่พ้นขอบฟ้าขึ้นมาจากขอบฟ้าทางทิศตะวันออก และยังมีกลุ่มดาวปลาคู่ กลุ่มดาวแอนโดรเมดา และกลุ่มดาวม้าปีก ในบริเวณกลางท้องฟ้า จะมองเห็นกลุ่มดาวหงส์ กลุ่มดาวนกอินทรี กลุ่มดาวพิณ จากกลุ่มดาวทั้ง 3 กลุ่มนี้เรามองเห็น “สามเหลี่ยมฤดูร้อน” อยู่เหนือศรีษะผู้สังเกตพอดี นอกจากกลุ่มดาวทั้ง 3 กลุ่มนี้ เรายังสามารถสังเกตเห็นกลุ่มกลุ่มคนแบกหม้อน้ำ และกลุ่มดาวมกร เมื่อมองไปทางทิศตะวันตกจะมองเห็น กลุ่มดาวคนแบกงู กลุ่มดาวเฮอร์คิวลิส กลุ่มดาวมงกุฏเหนือ และกลุ่มดาวคนเลี้ยงสัตว์ที่จะตกลับขอบฟ้า ในทางทิศตะวันเหนือผู้สังเกตจะเห็นกลุ่มดาวค้างคาว ถัดจากกลุ่มดาวค้างคาวคือกลุ่มดาวเซเฟอุส กลุ่มดาวมังกร และกลุ่มดาวหมีเล็ก ในทางทิศใต้ผู้สังเกตจะมองเห็นกลุ่มดาวแมงป่อง กลุ่มดาวคนยิงธนู กลุ่มดาวคันชั่ง กลุ่มดาวปลาทางใต้ และกลุ่มดาวมงกุฏใต้ 

 

รูปที่ 1 ท้องฟ้าในเดือนตุลาคมเวลา 20:00 น.

 

ตารางที่ 1 แสดงปรากฏการณ์ในเดือนตุลาคม 2558

 

วันที่/เดือน

เวลา (น.)

ปรากฏการณ์

2ตุลาคม

19:51

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวอัลดีบาแรน 0.5 องศา

5ตุลาคม

04:06

- จันทร์กึ่งหลัง

8ตุลาคม

ตลอดทั้งคืน

- ฝนดาวตกดราโคนิดส์ อัตราการตก 10 ดวงต่อชั่วโมง

9ตุลาคม

03:32

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวศุกร์ 0.6 องศา

 

04:52

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวเรกูลัส 3.3 องศา

 

07:26

- ดาวเคราะห์เคียงดาว (ดาวศุกร์อยู่ใกล้ดาวเรกูลัส 2.5องศา)

 

23:51

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวอังคาร 3.4 องศา

10ตุลาคม

06:30

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวพฤหัสบดี 2.7 องศา

11ตุลาคม

19:00

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวพุธ 0.95 องศา

 

20:17

- ดวงจันทร์อยู่ไกลโลกสุดในรอบเดือน (ระยะทาง 406,389 กิโลเมตร)

12ตุลาคม

10:00

- ดาวยูเรนัสอยู่ที่ตำแหน่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์ (Opposition)

13ตุลาคม

01:00

- ดาวพุธอยู่ที่จุดใกล้ดวงอาทิตย์ (ประมาณ 0.31 AU)

 

07:06

- จันทร์ดับ

 

14:50

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวสไปกา 3.5 องศา

16ตุลาคม

10:00

- ดาวพุธทำมุมห่าง 18.1 องศาตะวันตก (Greatest Western Elongation)

 

20:20

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวเสาร์ 2.94 องศา

17ตุลาคม

13:00

- ดาวเคราะห์ชุมนุม (ดาวอังคารอยู่ใกล้ดาวพฤหัสบดี 0.41องศา)

21ตุลาคม

03:31

- จันทร์กึ่งแรก

 

ตลอดทั้งคืน

- ฝนดาวตกโอไรโอนิดส์ อัตราการตก 20 ดวงต่อชั่วโมง

26ตุลาคม

14:00

- ดาวศุกร์ทำมุมห่าง 46.4 องศาตะวันตก (Greatest Western Elongation)

 

19:59

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้โลกสุดในรอบเดือน (ระยะทาง 358,464 กิโลเมตร)

 

08:00

- ดาวเคราะห์ชุมนุม (ดาวศุกร์อยู่ใกล้ดาวพฤหัสบดี 1.07องศา)

27ตุลาคม

19:05

- จันทร์เพ็ญ

28ตุลาคม

21:00

- ดาวเคราะห์ชุมนุม (ดาวศุกร์ ดาวอังคาร และดาวพฤหัสบดี)

29ตุลาคม

05:45

- ดวงจันทร์อยู่ใกล้ดาวอัลดีบาแรน 0.6 องศา

 

15:15

- ดาวเคราะห์เคียงดาว (ดาวพุธอยู่ใกล้ดาวสไปกา 3.8องศา)

 

 

ดาวเคราะห์ในเดือนตุลาคม 2558

        สำหรับในช่วงเดือนตุลาคมนี้เราสามารถสังเกตเห็นดาวเคราะห์ ได้ทั้งหมด 5 ดวง คือ ดาวพุธ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี และดาวเสาร์ ซึ่งทั้ง 5 ดวง เราสามารถทำการสังเกตได้ตลอดเดือนตุลาคมนี้ โดยในช่วงเช้ามืดเราจะสามารถเห็นดาวเคราห์ 3 ดวง คือ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร และดาวพฤหัสบดี และดาวพุธได้ สำหรับในช่วงหัวค่ำเราจะสามารถทำการสังเกตดาวเสาร์ 

 

รูปที่ 2 แสดงลักษณะปรากฏของดาวเคราะห์ในช่วงเดือนตุลาคม

 

การสังเกตดาวพุธ

        ในช่วงต้นเดือนตุลาคมนี้เราสามารถสังเกตการณ์เห็นดาวพุธได้จากทางทิศตะวันออกในช่วงเช้ามืดแต่ดาวพุธอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มากและในช่วงต้นเดือนดาวพุธยังมีค่าความสว่างปรากฏที่น้อยมากทำให้ผู้สังเกตทำการสังเกตได้ลำบาก ดาวพุธจะเริ่มสามารถสังเกตเห็นได้ชัดเจนในช่วงหลังจากวันที่ 10 ตุลาคม และในวันที่ 16 ตุลาคม ดาวพุธทำมุมห่าง 18.1 องศาตะวันตก เราสามารถสังเกตเห็นดาวพุธปรากฏบนท้องฟ้าในบริเวณกลุ่มดาวหญิงสาว และมีขนาดปรากฏของดาวพุธประมาณ 7.2 - 10.2 ฟิลิฟดา โดยในช่วงต้นเดือนขนาดปรากฏจะมีขนาดใหญ่กว่าช่วงปลายเดือน โดยค่าความสว่างปรากฏของดาวพุธช่วงเดือนตุลาคมนี้อยู่ที่ระหว่าง 5.94 ถึง 0.47

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวพุธในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2558

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 13°45.0' เหนือ ลองจิจูด 100°31.0' ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

 

 

ดาวพุธขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวพุธตก

วันที่

เวลา

มุมทิศ(องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

1

06:04

95

12:00

72S

17:56

266

2

05:56

94

11:52

73S

17:49

266

3

05:48

93

11:45

74S

17:43

267

4

05:40

93

11:38

74S

17:37

268

5

05:33

92

11:32

75S

17:31

268

6

05:27

91

11:26

76S

17:26

269

7

05:21

91

11:21

76S

17:21

269

8

05:15

90

11:16

77S

17:17

270

9

05:11

90

11:12

77S

17:13

270

10

05:07

90

11:08

77S

17:10

270

11

05:04

90

11:06

77S

17:08

271

12

05:01

89

11:03

77S

17:06

271

13

04:59

89

11:02

77S

17:04

271

14

04:58

90

11:00

77S

17:03

270

15

04:57

90

11:00

77S

17:02

270

16

04:57

90

11:00

77S

17:02

270

17

04:58

90

11:00

76S

17:01

270

18

04:58

91

11:00

76S

17:02

269

19

04:59

91

11:01

76S

17:02

269

20

05:01

92

11:02

75S

17:03

268

21

05:03

92

11:03

75S

17:03

268

22

05:05

93

11:05

74S

17:04

267

23

05:07

93

11:06

73S

17:05

266

24

05:09

94

11:08

73S

17:06

266

25

05:11

95

11:10

72S

17:08

265

26

05:14

95

11:12

72S

17:09

264

27

05:16

96

11:14

71S

17:10

264

28

05:19

97

11:16

70S

17:12

263

29

05:22

97

11:18

70S

17:13

262

30

05:25

98

11:20

69S

17:15

262

31

05:28

99

11:22

68S

17:16

261

 

 

การสังเกตดาวศุกร์

        การสังเกตการณ์ดาวศุกร์ในเดือนตุลาคมเราสามารถสังเกตเห็นดาวศุกร์ในช่วงมืดตลอดทั้งเดือน เราสามารถสังเกตเห็นดาวศุกร์อยู่สูงจากขอบฟ้าทางด้านทิศตะวันออก โดยดาวศุกร์จะปรากฏอยู่ในบริเวณกลุ่มดาวสิงโต และมีขนาดปรากฏบนท้องฟ้าประมาณ 23.7 – 33.1 ฟิลิฟดา ในเดือนนี้เป็นช่วงที่ดาวศุกร์มีค่าสว่างปรากฏมากโดยมีค่าความสว่างปรากฏระหว่าง -4.45 ถึง -4.5 ด้วยดาวจะสว่างเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ไปจนถึงปลายเดือนตุลาคม และถ้ามองดาวศุกร์ผ่านกล้องโทรทรรศน์เราจะสามารถสังเกตเห็นขนาดปรากฏของดาวศุกร์มีขนาดเล็กลงเรื่อยๆ

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวศุกร์ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2558

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 13°45.0' เหนือ ลองจิจูด 100°31.0' ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

 

 

ดาวศุกร์ขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวศุกร์ตก

วันที่

เวลา

มุมทิศ(องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

1

03:09

79

09:22

87S

15:34

281

2

03:08

79

09:21

87S

15:33

281

3

03:07

79

09:20

87S

15:32

281

4

03:06

79

09:19

87S

15:31

281

5

03:06

79

09:18

87S

15:30

280

6

03:05

80

09:17

87S

15:29

280

7

03:04

80

09:16

87S

15:28

280

8

03:04

80

09:16

87S

15:27

280

9

03:03

80

09:15

86S

15:27

280

10

03:03

80

09:14

86S

15:26

280

11

03:03

80

09:14

86S

15:25

279

12

03:02

81

09:13

86S

15:24

279

13

03:02

81

09:13

86S

15:24

279

14

03:02

81

09:12

86S

15:23

279

15

03:01

81

09:12

85S

15:22

279

16

03:01

81

09:12

85S

15:22

278

17

03:01

82

09:11

85S

15:21

278

18

03:01

82

09:11

85S

15:21

278

19

03:01

82

09:11

84S

15:20

278

20

03:01

82

09:10

84S

15:20

277

21

03:01

83

09:10

84S

15:19

277

22

03:01

83

09:10

84S

15:19

277

23

03:01

83

09:10

83S

15:18

277

24

03:01

83

09:10

83S

15:18

276

25

03:01

84

09:10

83S

15:17

276

26

03:02

84

09:09

82S

15:17

276

27

03:02

84

09:09

82S

15:17

275

28

03:02

85

09:09

82S

15:16

275

29

03:02

85

09:09

82S

15:16

275

30

03:03

85

09:09

81S

15:16

274

31

03:03

85

09:09

81S

15:15

274

 

 

การสังเกตดาวอังคาร

        ในเดือนตุลาคมนี้เราสามารถสังเกตการณ์เห็นดาวอังคารได้ตลอดทั้งเดือน โดยดาวอังคารมีตำแหน่งปรากฏอยู่ในบริเวณกลุ่มดาวสิงโต และมีขนาดปรากฏบนท้องฟ้าประมาณ 4 ฟิลิฟดา สำหรับค่าความสว่างปรากฏของดาวอังคารช่วงเดือนตุลาคมนี้อยู่ที่ 1.75 

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวอังคารในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2558

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 13°45.0' เหนือ ลองจิจูด 100°31.0' ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

 

 

ดาวอังคารขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวอังคารตก

วันที่

เวลา

มุมทิศ(องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

1

03:51

78

10:04

88S

16:17

282

2

03:50

78

10:03

88S

16:16

282

3

03:48

79

10:01

88S

16:14

281

4

03:47

79

10:00

88S

16:12

281

5

03:46

79

09:58

87S

16:10

281

6

03:44

79

09:56

87S

16:08

281

7

03:43

80

09:55

87S

16:07

280

8

03:42

80

09:53

87S

16:05

280

9

03:40

80

09:52

86S

16:03

280

10

03:39

80

09:50

86S

16:01

280

11

03:38

80

09:48

86S

15:59

279

12

03:36

81

09:47

86S

15:57

279

13

03:35

81

09:45

86S

15:56

279

14

03:33

81

09:44

85S

15:54

279

15

03:32

81

09:42

85S

15:52

278

16

03:31

82

09:40

85S

15:50

278

17

03:29

82

09:39

85S

15:48

278

18

03:28

82

09:37

84S

15:46

278

19

03:26

82

09:35

84S

15:44

277

20

03:25

83

09:34

84S

15:42

277

21

03:24

83

09:32

84S

15:41

277

22

03:22

83

09:30

83S

15:39

277

23

03:21

83

09:29

83S

15:37

277

24

03:19

84

09:27

83S

15:35

276

25

03:18

84

09:25

83S

15:33

276

26

03:16

84

09:24

82S

15:31

276

27

03:15

84

09:22

82S

15:29

276

28

03:13

85

09:20

82S

15:27

275

29

03:12

85

09:19

82S

15:25

275

30

03:11

85

09:17

82S

15:23

275

31

03:09

85

09:15

81S

15:21

275

 

 

การสังเกตดาวพฤหัสบดี

        สำหรับการสังเกตดาวพฤหัสบดีในเดือนตุลาคมนี้เราสังเกตจะสามารถสังเกตดาวพฤหัสบดีปรากฏในช่วงเช้ามืดในกลุ่มดาวสิงโต และในช่วงเดือนตุลาคมดาวพฤหัสบดีมีขนาดปรากฏบนท้องฟ้าประมาณ 31.6 ฟิลิฟดา มีค่าสว่างปรากฏ – 1.73 ด้วยดาวพฤหัสบดีจะมีความสว่างที่ลดลงเล็กน้อย เมื่อมองดาวพฤหัสบดีผ่านกล้องโทรทรรศน์เราจะสามารถสังเกตเห็นดาวพฤหัสบดีและดวงจันทร์บริวารทั้ง 4 ดวงได้ ซึ่งในช่วงเดือนมิถุนายนนี้เรายังสามารถสังเกตดาวพฤหัสบดีได้

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวพฤหัสบดีในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2558

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 15°00' เหนือ ลองจิจูด 100°00' ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

 

 

ดาวพฤหัสบดีขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวพฤหัสบดีตก

วันที่

เวลา

มุมทิศ(องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

1

04:21

81

10:31

85S

16:40

279

2

04:18

81

10:27

85S

16:37

279

3

04:15

81

10:24

85S

16:34

279

4

04:11

81

10:21

85S

16:31

278

5

04:08

82

10:18

85S

16:27

278

6

04:05

82

10:15

85S

16:24

278

7

04:02

82

10:11

85S

16:21

278

8

03:59

82

10:08

85S

16:18

278

9

03:56

82

10:05

85S

16:14

278

10

03:53

82

10:02

85S

16:11

278

11

03:50

82

09:59

85S

16:08

278

12

03:47

82

09:55

84S

16:04

278

13

03:43

82

09:52

84S

16:01

278

14

03:40

82

09:49

84S

15:58

278

15

03:37

82

09:46

84S

15:55

278

16

03:34

82

09:43

84S

15:51

278

17

03:31

82

09:39

84S

15:48

278

18

03:28

83

09:36

84S

15:45

277

19

03:25

83

09:33

84S

15:41

277

20

03:21

83

09:30

84S

15:38

277

21

03:18

83

09:26

84S

15:35

277

22

03:15

83

09:23

84S

15:31

277

23

03:12

83

09:20

84S

15:28

277

24

03:09

83

09:17

84S

15:25

277

25

03:05

83

09:13

84S

15:21

277

26

03:02

83

09:10

84S

15:18

277

27

02:59

83

09:07

83S

15:15

277

28

02:56

83

09:04

83S

15:11

277

29

02:53

83

09:00

83S

15:08

277

30

02:49

83

08:57

83S

15:05

277

31

02:46

83

08:54

83S

15:01

277

 

 

การสังเกตดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดี

        ในการสังเกตดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีในแต่ละคืนตำแหน่งของดวงจันทร์จะมีความแตกต่างกันไป ซึ่งในแต่ละคืนอาจเกิดปรากฏการณ์บนดาวพฤหัสบดี เช่น อุปราคาบนดาวพฤหัสบดี เกิดจากเงาของดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีเอง เมื่อผู้สังเกตดูปรากฏการณ์นี้ผ่านกล้องโทรทรรศน์จะเห็นเป็นจุดสีดำบนดาวพฤหัสบดี

 

แผนภูมิแสดงตำแหน่งดวงจันทร์บริวารของดาวพฤหัสบดีทั้ง 4 ในช่วงระหว่างเดือนตุลาคม

 

รูปที่ 3 แสดงตำแหน่งดวงจันทร์บริวารของดาวพฤหัสบดีทั้ง 4 ของดาวพฤหัสบดีในช่วงเดือนตุลาคม

 

การสังเกตดาวเสาร์

        การสังเกตดาวเสาร์ในช่วงเดือนตุลาคมนี้เราสามารถสังเกตดาวเสาร์ปรากฏขึ้นจากขอบฟ้าทางด้านทิศตะวันตกในกลุ่มดาวคันชังในช่วงหัวค่ำ โดยดาวเสาร์จะมีขนาดปรากฏบนท้องฟ้าประมาณ 15.7 ฟิลิฟดา (ไม่รวมวงแหวน) และมีขนาดปรากฏบนท้องฟ้าเมื่อรวมวงแหวนประมาณ 36.6 ฟิลิฟดา มีค่าสว่างปรากฏประมาณ 0.56 ซึ่งในช่วงเดือนตุลาคมนี้ยังเป็นช่วงที่เหมาะแก่การสังเกตดาวเสาร์

 

เวลาขึ้น – ตก ของดาวเสาร์ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2558

เวลา ณ ตำแหน่งพิกัดทางภูมิศาสตร์ : ละติจูด 13°45.0' เหนือ ลองจิจูด 100°31.0' ตะวันออก

(กรุงเทพมหานคร)

 

 

ดาวเสาร์ขึ้น

ผ่านเส้นเมริเดียน

ดาวเสาร์ตก

วันที่

เวลา

มุมทิศ(องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

เวลา

มุมทิศ (องศา)

1

09:53

109

15:36

58S

21:19

251

2

09:50

109

15:32

58S

21:15

251

3

09:46

109

15:29

58S

21:11

251

4

09:43

109

15:25

58S

21:08

251

5

09:39

109

15:22

58S

21:04

251

6

09:36

109

15:18

58S

21:01

251

7

09:32

109

15:15

58S

20:57

251

8

09:29

109

15:11

58S

20:54

251

9

09:25

109

15:07

58S

20:50

251

10

09:21

109

15:04

58S

20:46

251

11

09:18

109

15:00

58S

20:43

251

12

09:14

109

14:57

58S

20:39

251

13

09:11

109

14:53

58S

20:36

251

14

09:07

109

14:50

58S

20:32

251

15

09:04

109

14:46

58S

20:29

251

16

09:00

109

14:43

58S

20:25

251

17

08:57

109

14:39

58S

20:22

251

18

08:53

109

14:36

58S

20:18

251

19

08:50

109

14:32

58S

20:14

251

20

08:46

109

14:29

58S

20:11

251

21

08:43

110

14:25

58S

20:07

250

22

08:39

110

14:22

58S

20:04

250

23

08:36

110

14:18

58S

20:00

250

24

08:33

110

14:15

58S

19:57

250

25

08:29

110

14:11

58S

19:53

250

26

08:26

110

14:08

58S

19:50

250

27

08:22

110

14:04

58S

19:46

250

28

08:19

110

14:01

58S

19:43

250

29

08:15

110

13:57

58S

19:39

250

30

08:12

110

13:54

58S

19:36

250

31

08:08

110

13:50

58S

19:32

250

 

 

กรกมล ศรีบุญเรือง

นักวิชาการ

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)

Additional information