ท้องฟ้าในเดือนสิงหาคม

Share

ครบรอบ 145 ปี ปรากฏการณ์สุริยุปราคาของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

 

รูปที่ 1 พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงฉายภาพร่วมกับเจ้าเมืองสิงคโปร์และแขกต่างประเทศ

 

ท้องฟ้าในเดือนสิงหาคม

 

        ในเดือนสิงหาคมนี้เป็นเดือนแห่งดาราศาสตร์และยังเป็นปีครบรอบ 145 ปี ในวันที่ 18 สิงหาคม .. 2411 ที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้ทรงทำนายการเกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวง และยังทรงคำนวณสถานที่ที่จะใช้ในการสังเกตการณ์ปรากฏการณ์สุริยุปราคาเต็มดวงในครั้งนั้นได้อย่างแม่นยำ 

        จากเหตุการณ์ครั้งสำคัญในประวัติศาตร์ที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินไปทอดพระเนตรสุริยุปราคาเต็มดวงที่พระองค์ได้ทรงคำนวณไว้ได้ถูกต้อง ทำให้ประชาชนชาวไทย และทั่วโลกได้ทราบถึงพระอัจฉริยภาพด้านวิทยาศาสตร์และดาราศาสตร์ ในปี .. 2525 เนื่องในโอกาสฉลองกรุงรัตนโกสินทร์ครบรอบ 200 ปี คณะนักวิทยาศาสตร์ไทยและสมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย มีมติให้วันที่ 18 สิงหาคม ของทุกๆ ปีเป็นวันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ และถวายพระราชสมัญญานามแด่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวว่าพระบิดาแห่งวิทยาศาสตร์ไทย

 

การคำนวณของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

        พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว กษัตริย์แห่งสยาม ตอนนั้นก็สามารถที่จะคำนวณและคาดการณ์ปรากฏการณ์สุริยุปราคาดังกล่าว ไว้ก่อนล่วงหน้าถึงสองปี โดยทรงคำนวณตำแหน่งที่จะสังเกตการณ์ปรากฏการณ์สุริยุปราคา เวลาและประเภทของสุริยุปราคาที่จะเกิดขึ้นได้ถูกต้อง (อ้างอิงจากสมาคมดาราศาสตร์ไทย) และเมื่อใกล้ถึงวันที่เกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคาพระองค์ได้เสด็จพระราชดำเนินไปทอดพระเนตรปรากฏการณ์สุริยุปราคาในครั้งนั้นด้วยพระองค์เองพร้อมกับราชอาคันตุกะยังบ้านหว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จากการคำนวณปรากฏการณ์สุริยุปราคาของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวครั้งนั้นทำให้ประชาคมดาราศาสตร์สากล (International Astronomical Community) ได้ขนานนามปรากฏการณ์สุริยุปราคาในครั้งนี้ว่า “King of Siam's Eclipse” (อุปราคาแห่งพระเจ้ากรุงสยาม)

 

รูปที่ 2 ภาพสเก็ตช์โคโรนาของดวงอาทิตย์ปรากฏการณ์สุริยุปราคาในวันที่ 18 สิงหาคม .. 2411 โดยกัปตันบุลล็อก

ภาพอนุเคราะห์โดย wikipedia.org/wiki/File:Solar_eclipse_1868Aug18

 

กลุ่มดาวในช่วงเดือนสิงหาคม

        สำหรับในช่วงเดือนสิงหาคมนี้ กลุ่มดาวที่น่าสนใจส่วนใหญ่อยู่ในช่วงหัวค่ำใจกลางทางช้างเผือกอันตระกาลตาซึ่งยังคงลอยเด่นอยู่เหนือท้องฟ้าไปจนถึงรุ่งเช้าทางด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ และยังมีกลุ่มดาวที่สามารถมองเห็นได้เด่นชัดที่คอยพัดเปลี่ยนขึ้นและตกภายในเดือนสิงหาคมนี้ โดยในช่วงค่ำกลุ่มดาวที่ลอยเด่นอยู่เหนือท้องฟ้าทางด้านทิศตะวันออกคือสามเหลี่ยมฤดูร้อนในเวลาเดียวกันอีกสามเหลี่ยมหนึ่งที่เห็นได้เด่นชัดไม่แพ้กันปรากฏอยู่ประมาณเหนือศีรษะก็คือสามเหลี่ยมฤดูใบไม้ผลิและในช่วงเกือบรุ่งเช้าสามเหลี่ยมฤดูหนาวก็กลับมาปรากฏให้เห็นกันอีกครั้ง และในช่วงเช้ามืดยังสามารถสังเกตเห็นดาวเคราะห์อีก 3 ดวง ลอยเด่นอยู่ในกลุ่มดาวคนคู่ คือ ดาวพุธ ดาวอังคาร และดาวพฤหัสบดี 

 

รูปที่ 3 สามเหลี่ยมฤดูร้อนไม่ได้มองเห็นเฉพาะในช่วงฤดูร้อนเท่านั้น เรายังสามารถมองเห็นสามเหลี่ยมฤดูร้อน ในช่วงตอนดึกของเดือนมิถุนายนทางด้านทิศตะวันออก และสามเหลี่ยมฤดูร้อนก็ยังคงอยู่บนท้องฟ้าหลังจากที่ดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้าไปจนถึงเดือนธันวาคม

ภาพอนุเคราะห์โดย A. Fujii (NASA/ESA)

 

        มองเห็นด้วยตา เพราะมุมทั้งสามของสามเหลี่ยมถูกยึดโดยดาวฤกษ์ที่มีความโดดเด่นทำให้ผู้สังเกตการณ์เห็นดาวฤกษ์ทั้งสามดวงเรียงตัวกันเป็นรูปสามเหลี่ยม ซึ่งประกอบด้วยดาวเวก้าเป็นดาวที่สว่างที่สุดในสามเหลี่ยมฤดูร้อนและเป็นดาวที่สว่างเป็นลำดับที่ 5 ในท้องฟ้าในเวลากลางคืน ผู้สังเกตทางซีกฟ้าเหนือสามารถมองเห็นได้ง่าย รองลงมาคือดาวอัลแทร์ มีลำดับความสว่างอยู่ที่ 12 และสุดท้ายดาวเดเนปมีลำดับความสว่างอยู่ที่ 19 ดาวเวก้าส่องแสงเกือบเป็นสองเท่าของดาวอัลแทร์ และสี่เท่าของดาวเดเนป

 

รูปที่ 4 ท้องฟ้าในเดือนสิงหาคมเวลา 20:00 .

 

เรื่องเล่ากลุ่มดาว

กลุ่มดาวคนยิงธนูผู้สง่างาม

        กลุ่มดาวคนยิงธนู เป็นกลุ่มดาวอันดับที่เก้าของกลุ่มดาวจักรราศีอยู่ถัดจากกลุ่มดาวแมงป่องไปทางทิศตะวันออก ประกอบด้วยดาวฤกษ์เรียงกันอย่างน้อย 8 ดวง คล้ายกับกาต้มน้ำ ภายในกลุ่มดาวคนยิงธนูไม่มีดาวฤกษ์ดวงใดที่มีความโดดเด่นที่แตกต่างไปจากดวงฤกษ์ดวงอื่นๆ ซึ่งทำให้กลุ่มดาวคนยิงธนูมองแล้วอาจไม่ค่อยโดดเด่นมากนัก โดยลักษณะของกลุ่มดาวคนยิงธนู (Sagittarius) จะมีรูปร่างลักษณะเป็นครึ่งม้าครึ่งคนคล้ายกับกลุ่มดาวเซนทอร์รัส (Centaurus) 

 

รูปที่ 5 แสดงตำแหน่งดาวในกลุ่มดาวคนยิงธนู

 

ตารางที่ 1 แสดงชื่อดาวและรายละเอียดของดาวที่สำคัญในกลุ่มดาวคนยิงธนู

ชื่อดาว

 ค่าความสว่าง 

ปรากฏ

 ค่าความสว่าง 

สัมบูรณ์

ชื่อเฉพาะ

   ชื่ออ่านภาษาไทย   

   ชื่อสามัญ   

  ชื่อในภาษาไทย  

 Kaus Australis  

คาอัส ออสทราลิส

ε Sgr

 

1.79

−1.44

 Nunki

นันคิ

σ Sgr

 

2.05

−2.14

 Ascella

แอ็สเซลลา

ζ Sgr

 

2.60

0.42

 Kaus Medius

คาอัส เมเดียส

δ Sgr

 

2.72

−2.14

 Kaus Borealis

คาอัส โบเรียลิส

λ Sgr

 

2.82

0.95

 Al Baldah

อัล บาลดา

π Sgr

 

2.88

−2.77

 Alnasl

อัลแนสล์

γ2 Sgr

 

2.98

0.63

 Eta Sagittarii

อีต้า ซาจิตทาริอาย

η Sgr

 

3.10

−0.20

 Polis

โพลิส

μ Sco

 

3.84

 

 Rho Sagittarii

โร ซาจิตทาริอาย

ρ1 Sgr

 

3.92

1.06

 

 

ตำนานกลุ่มดาวคนยิงธนู

        ในตำนานของชาวบาบิโลนระบุกลุ่มดาวคนยิงธนูเป็นพระเจ้าเนริแกล (Nerigal) หรือเนร์แกล (Nergal) เป็นสัตว์ประหลาดที่มีลักษณะโดยทั่วไปคล้ายกับเซนทอร์ที่กำลังยิงลูกธนูออกจากธนูแต่มีปีก และมีหัว 2 หัว โดยหัวหนึ่งเป็นมนุษย์และอีกหัวหนึ่งเป็นเสือดำ (Panther) และยังมีส่วนหางของม้าเป็นหางเหล็กในของแมงป่องยกสูงขึ้น สำหรับตำนานของชาวซูเมอร์กลุ่มดาวคนยิงธนูมีชื่อว่าพาบิลแซก” (Pabilsag) ซึ่งประกอบด้วยสองส่วนประกอบ คือพาบิล” (Pabil) มีความหมายว่าผู้เฒ่า พ่อ ญาติพี่น้องและคำว่าแซก” (Sag) มีความหมายว่าหัวหน้าดังนั้นชื่อนี้อาจจะแปลว่าได้ว่าบรรพบุรุษ” (Forefather) หรือหัวหน้าบรรพบุรุษ” (Chief Ancestor) ซึ่งกลายมาเป็นรูปของกลุ่มดาวคนยิงธนูในปัจจุบัน

 

รูปที่ 6 ภาพแกะสลักของชาวบาบิโลนกลุ่มดาวคนยิงธนู เมื่อประมาณ 1200 ก่อนคริสตศักราช

ภาพอนุเคราะห์โดย http://www.siloam.net/NewYorkWTC/cerberus/part4.html

 

        ในตำนานเทพเจ้ากรีก กลุ่มดาวคนยิงธนูถูกระบุว่าเป็นเซนทอร์ ซึ่งมีลักษณะเป็นครึ่งมนุษย์ครึ่งม้า โดยครึ่งหนึ่งที่มีลำตัวเป็นมนุษย์และอีกครึ่งหนึ่งเป็นลำตัวของม้า ในบางตำนานระบุว่าคือเซนทอร์ชื่อไครอน (Chiron) ซึ่งเป็นบุตรชายของไพเลรา (Philyra) และแซทเทิร์น (Saturn) ที่เปลี่ยนร่างของตัวเองไปเป็นม้าเพื่อที่จะหลบหนีภรรยาจอมขี้หึงของเขา รีอา (Rhea) ในที่สุดไครอนที่เป็นอมตะก็กลายเป็นกลุ่มดาวเซนเทารัส หรือในบางตำนานบอกว่าไครอนได้กายเป็นกลุ่มดาวคนยิงธนู ซึ่งมีดาวเรียงตัวกันมีลักษณะคล้ายกับเซนทอร์กำลังเล็งธนูไปยังหัวใจของแมงป่อง (ดาวแอนทาเรส) ในกลุ่มดาวแมงป่อง และลูกธนูที่ถูกยิงออกไปนี้กลายเป็นกลุ่มดาวลูกธนู 

        เอราทอสเทนีสได้เชื่อมโยงกลุ่มดาวนี้กับโครตัส (Crotus) เป็นสัตว์ประหลาดซาไทร์ (Satyr) ในตำนานที่มีสองเท้าและสองหาง ซึ่งเอราทอสเทนีสแย้งว่ากลุ่มดาวนี้จริง แล้วคือ ซาไทร์ ไม่ใช่เซนทอร์ อ้างอิงจากนักประพันธ์ชาวโรมัน ชื่อ ไฮจินัส โครตัสเป็นบุตรชายของเทพแพน ซึ่งเขาเป็นผู้คิดค้นการยิงธนูและอาศัยอยู่บนภูเขาเฮลิค็อน (Mount Helicon) เพราะเขาเป็นคนใกล้ชิดกับเทพธิดามิวส์ พวกเขาเป็นคนที่ขอให้ซุสนำเขาไปวางไว้ในท้องฟ้า

 

รูปที่ 7 ภาพแกะสลักกลุ่มดาวคนยิงธนูของชาวกรีก และชาวอียิปต์ เมื่อประมาณ 330 ปี ก่อนคริสตศักราช จนถึง  คริสตศักราช 30

ภาพอนุเคราะห์โดย http://www.siloam.net/NewYorkWTC/cerberus/part4.html

 

        สำหรับผู้สังเกตที่ชื่นชอบกลุ่มดาวคนยิงธนูภายในกลุ่มดาวนี้มีวัตถุท้องฟ้าจำนวนมากให้ดู ซึ่งมีทั้งเนบิวลา กระจุกดาวเปิด และกระจุกดาวทรงกลม 

 

ตารางที่ 2 วัตถุท้องฟ้าที่น่าสนใจในบริเวณกลุ่มดาวคนยิงธนู

   บัญชีเมสซิเออร์   

ชื่อของวัตถุ

ประเภทวัตถุ

 Messier 8 (M8)

เนบิวลาทะเลสาบ

 เนบิวลาเรืองแสง

 Messier 17 (M17)

เนบิวลาหงส์

 เนบิวลาเรืองแสง

 Messier 18 (M18)

-

 กระจุกดาวเปิด

 Messier 20 (M20)

ไตรฟิดเนบิวลา

 เนบิวลาเรืองแสง

 Messier 21 (M21)

-

 กระจุกดาวเปิด

 Messier 22 (M22)

-

 กระจุกดาวทรงกลม

 Messier 23 (M23)

-

 กระจุกดาวเปิด

 Messier 25 (M25)

-

 กระจุกดาวเปิด

 Messier 28 (M28)

-

 กระจุกดาวทรงกลม

 Messier 54 (M54)

-

 กระจุกดาวทรงกลม

 Messier 55 (M55)

-

 กระจุกดาวทรงกลม

 Messier 69 (M69)

-

 กระจุกดาวทรงกลม

 Messier 70 (M70)

-

 กระจุกดาวทรงกลม

 Messier 75 (M75)

-

 กระจุกดาวทรงกลม

 


ปรากฏการณ์ที่น่าสนใจ

ปรากฏการณ์ดาวเคราะห์ชุมนุม

        เช้ามืดของวันที่ 3 สิงหาคม ประมาณ 04:50 . ผู้สังเกตการณ์สามารถสังเกตปรากฏการณ์ดาวเคราะห์ชุมนุม โดยปรากฏการณ์ดาวเคราะห์ชุมนุมนี้เกิดขึ้นในบริเวณกลุ่มดาวคนคู่ ซึ่งประกอบด้วยดาว ดาวพุธ ดาวอังคาร และดาวพฤหัสบดี ตามลำดับ

 

ปรากฏการณ์ดาวเคียงเดือน

        เช้ามืดของวันที่ 5 สิงหาคม ประมาณ 04:50 . ผู้สังเกตการณ์สามารถสังเกตปรากฏการณ์ดาวเคียงเดือน โดยปรากฏการณ์ดาวเคียงเดือนนี้เกิดขึ้นในบริเวณกลุ่มดาวคนคู่ ซึ่งผู้สังเกตการณ์จะเห็นดาวเคราะห์ 3 ดวง เรียงตัวกันเป็นเส้นตรง ประกอบด้วยดาวพฤหัสบดี ดาวอังคาร และดาวพุธ เรียงตามลำดับจากบนลงล่าง และดวงจันทร์จะปรากฏอยู่ระหว่างดาวอังคารกับดาวพุธไปประมาณ 5.15 องศา และ 8.5 องศา

 

รูปที่ 8 จำลองปรากฏการณ์ดาวเคราะห์ชุมนุม ในวันที่ 5 สิงหาคม เวลา 04:50 .

 

ปรากฏการณ์ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์

        ปรากฏการณ์ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์ ซึ่งจะเกิดขึ้นในช่วงคืนวันที่ 12 สิงหาคม ไปจนถึงเช้ามืดของวันที่ 13 สิงหาคม

 

ข้อมูลทั่วไปของฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์
        เกิดจากเศษซากของ                                       ดาวหางสวิฟต์-ทัตเทิล (109P/Swift-Tuttle)

        ศูนย์กลางการกระจาย                                    กลุ่มดาวเพอร์เซอัส
        ช่วงเวลาการเกิด                                            17 กรกฎาคม – 24 สิงหาคม
        ช่วงเวลาที่เกิดมากที่สุด                                   12 – 13 สิงหาคม
        จำนวนดาวฝนดาว ช่วงเวลาที่เกิดมากที่สุด :   ประมาณ 100 ดวงต่อชั่วโมง

        ความเร็วของดาวตก                                       59 กิโลเมตรต่อวินาที

 

การสังเกตการณ์ปรากฏการณ์ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์

        ในการสังเกตการณ์ปรากฏการณ์ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์โดยศูนย์กลางการกระจายของปรากฏการณ์ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์ อยู่ระหว่างดาวอีต้า เพอร์เซอาย (Eta Persei) ดาวไค เพอร์เซอาย (Chi Persei) และดาวแกมมา เพอร์เซอาย (Gamma Persei) ในกลุ่มดาวเพอร์เซอัส โดยจะขึ้นจากขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ และจะเห็นปรากฏการณ์ฝนดาวตกได้ในช่วงวันที่ 17 กรกฎาคม – 24 สิงหาคม ของทุกปี ซึ่งปริมาณการเกิดโดยเฉลี่ยประมาณ 100 ดวงต่อชั่วโมง ในการสังเกตการณ์ปรากฏการณ์ฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์ ลักษณะของเส้นฝนดาวตกจะเห็นเป็นลำยาว

 

รูปที่ 9 ภาพแสดงบริเวณศูนย์กลางการกระจายของฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์ ในกลุ่มดาวเพอร์เซอัส

 

 

รูปที่ 10 แสดงภาพถ่ายของฝนดาวตกเพอร์เซอิดส์

ภาพถ่ายโดย Alex Tudorica, Romanian Society for Meteors and Astronomy


ดาวเคราะห์ในเดือนสิงหาคม 2556

        ในช่วงเดือนสิงหาคมนี้เราสามารถสังเกตเห็นดาวเคราะห์ ได้ทั้งหมด 5 ดวง คือ ดาวพุธ ดาวศุกร์ ดาวอังคาร ดาวพฤหัสบดี และดาวเสาร์ ซึ่งทั้ง 5 ดวง เราสารมารถทำการสังเกตได้ตลอดเดือนสิงหาคมนี้ 

 

รูปที่ 11 แสดงลักษณะปรากฏของดาวเคราะห์ในช่วงเดือนสิงหาคม

 

ดาวพุธ

        ในเดือนสิงหาคมผู้สังเกตจะสามารถมองเห็นดาวพุธได้ในช่วงเช้ามืดทางทิศตะวันออก โดยดาวพุธจะเริ่มโผล่พ้นขอบฟ้าออกมาในเวลา 04:50 . ซึ่งมีเวลาไม่นานที่จะสามารถสังเกตเห็นดาวพุธได้ก่อนที่ดวงอาทิตย์จะเริ่มโผล่พ้นจากขอบฟ้าตามมา ในวันที่ 25 สิงหาคม ดาวพุธจะเคลื่อนที่เข้าไปอยู่ที่ตำแหน่งร่วมทิศแนววงนอก โดยในช่วงเดือนสิงหาคมนี้ดาวพุธจะมีค่าความสว่างปรากฏอยู่ในช่วง 0.19 ถึง 1.36

 

รูปที่ 12 แสดงตำแหน่งของดาวพุธขณะเคลื่อนที่เข้าไปอยู่ที่ร่วมทิศแนววงนอก

 

ตารางเวลาการขึ้น-ตก ของดาวพุธ ตามเวลาสากล (UT) ประเทศไทยให้บวกเพิ่มอีก 7 ชั่วโมง

วัน/เดือน

เวลา (UT)

ขึ้น

กลางฟ้า

ตก

หมายเหตุ

1 สิงหาคม

21:44

04:08

10:34

 

2 สิงหาคม

21:45

04:09

10:35

 

3 สิงหาคม

21:46

04:11

10:37

 

4 สิงหาคม

21:49

04:13

10:39

 

5 สิงหาคม

21:51

04:15

10:41

 

6 สิงหาคม

21:54

04:17

10:44

 

7 สิงหาคม

21:57

04:20

10:46

 

8 สิงหาคม

22:00

04:23

10:49

 

9 สิงหาคม

22:04

04:27

10:53

 

10 สิงหาคม

22:08

04:30

10:56

 

11 สิงหาคม

22:12

04:34

10:59

 

12 สิงหาคม

22:17

04:38

11:03

 

13 สิงหาคม

22:21

04:42

11:07

 

14 สิงหาคม

22:26

04:46

11:10

 

15 สิงหาคม

22:31

04:50

11:14

 

16 สิงหาคม

22:36

04:54

11:17

 

17 สิงหาคม

22:40

04:58

11:21

 

18 สิงหาคม

22:45

05:03

11:25

 

19 สิงหาคม

22:50

05:07

11:28

 

20 สิงหาคม

22:55

05:11

11:31

 

21 สิงหาคม

23:00

05:15

11:35

 

22 สิงหาคม

23:04

05:19

11:38

 

23 สิงหาคม

23:09

05:23

11:41

 

24 สิงหาคม

23:13

05:26

11:44

 

25 สิงหาคม

23:18

05:30

11:46

 

26 สิงหาคม

23:22

05:33

11:49

 

27 สิงหาคม

23:26

05:37

11:52

 

28 สิงหาคม

23:30

05:40

11:54

 

29 สิงหาคม

23:34

05:43

11: 56

 

30 สิงหาคม

23:38

05:46

11:58

 

31 สิงหาคม

23:41

05:49

12:00

 

 

 

ดาวศุกร์

        ในช่วงเดือนสิงหาคมนี้เราจะสามารถสังเกตเห็นดาวศุกร์ในช่วหัวค่ำซึ่งดาวศุกร์จะอยู่สูงจากขอบฟ้าทางด้านทิศตะวันตก ประมาณ 22 องศา ผู้สังเกตจะสามารถมองเห็นดาวศุกร์ปรากฏอยู่ในกลุ่มดาวสิงโตหลังจากที่ดวงอาทิตย์ตกลับขอบฟ้าไปไม่นานและสามารถสังเกตเห็นดาวศุกร์ได้จนถึงเวลา 20:30 . ก่อนที่ดาวศุกร์จะตกลับขอบฟ้าไป โดยในช่วงเดือนสิงหาคมนี้ดาวศุกร์จะมีค่าความสว่างปรากฏอยู่ในช่วง -3.39 ถึง -3.59

 

ตารางเวลาการขึ้น-ตก ของดาวศุกร์ ตามเวลาสากล (UT) ประเทศไทยให้บวกเพิ่มอีก 7 ชั่วโมง

วัน/เดือน

เวลา (UT)

ขึ้น

กลางฟ้า

ตก

หมายเหตุ

1 สิงหาคม

01:27

07:38

13:50

 

2 สิงหาคม

01:28

07:39

13:50

 

3 สิงหาคม

01:29

07:39

13:50

 

4 สิงหาคม

01:30

07:40

13:49

 

5 สิงหาคม

01:31

07:40

13:49

 

6 สิงหาคม

01:32

07:41

13:49

 

7 สิงหาคม

01:33

07:41

13:49

 

8 สิงหาคม

01:33

07:41

13:49

 

9 สิงหาคม

01:34

07:42

13:49

 

10 สิงหาคม

01:35

07:42

13:49

 

11 สิงหาคม

01:36

07:43

13:48

 

12 สิงหาคม

01:37

07:43

13:48

 

13 สิงหาคม

01:38

07:43

13:48

 

14 สิงหาคม

01:39

07:44

13:48

 

15 สิงหาคม

01:40

07:44

13:48

 

16 สิงหาคม

01:41

07:44

13:47

 

17 สิงหาคม

01:42

07:45

13:47

 

18 สิงหาคม

01:43

07:45

13:47

 

19 สิงหาคม

01:43

07:45

13:47

 

20 สิงหาคม

01:44

07:46

13:47

 

21 สิงหาคม

01:45

07:46

13:46

 

22 สิงหาคม

01:46

07:46

13:46

 

23 สิงหาคม

01:47

07:46

13:46

 

24 สิงหาคม

01:48

07:47

13:46

 

25 สิงหาคม

01:49

07:47

13:45

 

26 สิงหาคม

01:49

07:47

13:45

 

27 สิงหาคม

01:50

07:48

13:45

 

28 สิงหาคม

01:51

07:48

13:45

 

29 สิงหาคม

01:52

07:48

13:44

 

30 สิงหาคม

01:53

07:49

13:44

 

31 สิงหาคม

01:54

07:49

13:44

 

 

 

ดาวอังคาร

        ในเดือนสิงหาคมผู้สังเกตจะสามารถมองเห็นดาวอังคารได้ในช่วงเช้ามืดจากทางทิศตะวันออก โดยดาวอังคารจะเริ่มโผล่พ่นขอบฟ้าออกมาในเวลา 04:00 . โดยในช่วงเดือนสิงหาคมนี้ดาวอังคารจะมีค่าความสว่างปรากฏอยู่ในช่วง 1.81 ถึง 1.84 

 

ตารางเวลาการขึ้น-ตก ของดาวอังคาร ตามเวลาสากล (UT) ประเทศไทยให้บวกเพิ่มอีก 7 ชั่วโมง

วัน/เดือน

เวลา (UT)

ขึ้น

กลางฟ้า

ตก

หมายเหตุ

1 สิงหาคม

21:09

03:39

10:08

 

2 สิงหาคม

21:08

03:38

10:07

 

3 สิงหาคม

21:07

03:37

10:06

 

4 สิงหาคม

21:06

03:36

10:04

 

5 สิงหาคม

21:05

03:34

10:03

 

6 สิงหาคม

21:04

03:33

10:02

 

7 สิงหาคม

21:03

03:32

10:01

 

8 สิงหาคม

21:02

03:31

10:00

 

9 สิงหาคม

21:01

03:30

09:58

 

10 สิงหาคม

21:00

03:29

09:57

 

11 สิงหาคม

20:59

03:28

09:56

 

12 สิงหาคม

20:58

03:27

09:5

 

13 สิงหาคม

20:56

03:26

09:54

 

14 สิงหาคม

20:55

03:24

09:52

 

15 สิงหาคม

20:54

03:23

09:51

 

16 สิงหาคม

20:53

03:22

09:50

 

17 สิงหาคม

20:52

03:21

09:48

 

18 สิงหาคม

20:51

03:20

09:47

 

19 สิงหาคม

20:50

03:19

09:46

 

20 สิงหาคม

20:49

03:17

09:44

 

21 สิงหาคม

20:48

03:16

09:43

 

22 สิงหาคม

20:47

03:15

09:42

 

23 สิงหาคม

20:46

03:14

09:40

 

24 สิงหาคม

20:45

03:13

09:39

 

25 สิงหาคม

20:44

03:11

09:38

 

26 สิงหาคม

20:43

03:10

09:36

 

27 สิงหาคม

20:42

03:09

09:35

 

28 สิงหาคม

20:41

03:08

09:34

 

29 สิงหาคม

20:40

03:06

09:32

 

30 สิงหาคม

20:38

03:05

09:31

 

31 สิงหาคม

20:37

03:04

09:29

 

 

 

ดาวพฤหัสบดี

        ในเดือนสิงหาคมนี้ดาวพฤหัสบดีได้กับมาปรากฏบนท้องฟ้าอีกครั้ง โดยดาวพฤหัสบดีจะกับมาปรากฏในช่วงเช้ามืดจากทางทิศตะวันออก ซึ่งจะเริ่มโผล่พ่นขอบฟ้าออกมาในเวลา 03:55 . พร้อมกับกลุ่มดาวคนคู่ โดยในช่วงเดือนสิงหาคมนี้ดาวพฤหัสบดีจะมีค่าความสว่างปรากฏอยู่ในช่วง -1.48 ถึง -1.60

 

ตารางเวลาการขึ้น-ตก ของดาวพฤหัสบดี ตามเวลาสากล (UT) ประเทศไทยให้บวกเพิ่มอีก 7 ชั่วโมง

วัน/เดือน

เวลา (UT)

ขึ้น

กลางฟ้า

ตก

หมายเหตุ

1 สิงหาคม

05:09

10:58

16:48

 

2 สิงหาคม

05:05

10:55

16:44

 

3 สิงหาคม

05:01

10:51

16:40

 

4 สิงหาคม

04:58

10:47

16:36

 

5 สิงหาคม

04:54

10:43

16:33

 

6 สิงหาคม

04:50

10:39

16:29

 

7 สิงหาคม

04:46

10:36

16:25

 

8 สิงหาคม

04:43

10:32

16:21

 

9 สิงหาคม

04:39

10:28

16:18

 

10 สิงหาคม

04:35

10:24

16:14

 

11 สิงหาคม

04:31

10:21

16:10

 

12 สิงหาคม

04:28

10:17

16:06

 

13 สิงหาคม

04:24

10:13

16:03

 

14 สิงหาคม

04:20

10:10

15:59

 

15 สิงหาคม

04:17

10:06

15:55

 

16 สิงหาคม

04:13

10:02

15:51

 

17 สิงหาคม

04:09

09:58

15:48

 

18 สิงหาคม

04:06

09:55

15:44

 

19 สิงหาคม

04:02

09:51

15:40

 

20 สิงหาคม

03:58

09:47

15:36

 

21 สิงหาคม

03:55

09:44

15:33

 

22 สิงหาคม

03:51

09:40

15:29

 

23 สิงหาคม

03:47

09:36

15:25

 

24 สิงหาคม

03:44

09:33

15:22

 

25 สิงหาคม

03:40

09:29

15:18

 

26 สิงหาคม

03:36

09:25

15:14

 

27 สิงหาคม

03:33

09:22

15:11

 

28 สิงหาคม

03:29

09:18

15:07

 

29 สิงหาคม

03:26

09:14

15:03

 

30 สิงหาคม

03:22

09:11

15:00

 

31 สิงหาคม

03:18

09:07

14:56

 

 

 

การสังเกตดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดี

        ในการสังเกตดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีในแต่ละคืนตำแหน่งของดวงจันทร์จะมีความแตกต่างกันไป ซึ่งในแต่ละคืนอาจเกิดปรากฏการณ์บนดาวพฤหัสบดี เช่น อุปราคาบนดาวพฤหัสบดี เกิดจากเงาของดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีเอง เมื่อผู้สังเกตดูปรากฏการณ์นี้ผ่านกล้องโทรทรรศน์จะเห็นเป็นจุดสีดำบนดาวพฤหัสบดี ซึ่งอาจเกิดได้มากสุดถึง 4 ดวง

 

รูปที่ 13 แสดงตำแหน่งดวงจันทร์ของดาวพฤหัสบดีในช่วงเดือนสิงหาคม

 

ดาวเสาร์

        ดาวเสาร์ในช่วงเดือนสิงหาคมนี้ยังเป็นดาวเคราะห์อีกดวงหนึ่งที่ปรากฏให้เห็นในช่วงหัวค่ำ ซึ่งจะปรากฏสูงจากขอบฟ้าทางด้านทิศตะวันตกประมาณ 52 องศา โดยผู้สังเกตจะสามารถมองเห็นดาวเสาร์ปรากฏอยู่ในกลุ่มดาวหญิงสาวใกล้ดาวแคบป้า เวอร์จินิส และสามารถสังเกตเห็นดาวศุกร์ได้จนถึงเวลา 23:30 . ก่อนที่ดาวเสาร์จะตกลับขอบฟ้าไป โดยในช่วงเดือนสิงหาคมนี้ดาวเสาร์จะมีค่าความสว่างปรากฏอยู่ในช่วง 0.85 ถึง 0.89

 

ตารางเวลาการขึ้น-ตก ของดาวเสาร์ ตามเวลาสากล (UT) ประเทศไทยให้บวกเพิ่มอีก 7 ชั่วโมง

วัน/เดือน

เวลา (UT)

ขึ้น

กลางฟ้า

ตก

หมายเหตุ

1 สิงหาคม

05:09

10:58

16:48

 

2 สิงหาคม

05:05

10:55

16:44

 

3 สิงหาคม

05:01

10:51

16:40

 

4 สิงหาคม

04:58

10:47

16:36

 

5 สิงหาคม

04:54

10:43

16:33

 

6 สิงหาคม

04:50

10:39

16:29

 

7 สิงหาคม

04:46

10:36

16:25

 

8 สิงหาคม

04:43

10:32

16:21

 

9 สิงหาคม

04:39

10:28

16:18

 

10 สิงหาคม

04:35

10:24

16:14

 

11 สิงหาคม

04:31

10:21

16:10

 

12 สิงหาคม

04:28

10:17

16:06

 

13 สิงหาคม

04:24

10:13

16:03

 

14 สิงหาคม

04:20

10:10

15:59

 

15 สิงหาคม

04:17

10:06

15:55

 

16 สิงหาคม

04:13

10:02

15:51

 

17 สิงหาคม

04:09

09:58

15:48

 

18 สิงหาคม

04:06

09:55

15:44

 

19 สิงหาคม

04:02

09:51

15:40

 

20 สิงหาคม

03:58

09:47

15:36

 

21 สิงหาคม

03:55

09:44

15:33

 

22 สิงหาคม

03:51

09:40

15:29

 

23 สิงหาคม

03:47

09:36

15:25

 

24 สิงหาคม

03:44

09:33

15:22

 

25 สิงหาคม

03:40

09:29

15:18

 

26 สิงหาคม

03:36

09:25

15:14

 

27 สิงหาคม

03:33

09:22

15:11

 

28 สิงหาคม

03:29

09:18

15:07

 

29 สิงหาคม

03:26

09:14

15:03

 

30 สิงหาคม

03:22

09:11

15:00

 

31 สิงหาคม

03:18

09:07

14:56

 

 

 

สถาพอากาศท้องฟ้าในเดือนสิงหาคม

 

ความสุขของคนดูดาว คือ การที่ได้เฝ้ามองท้องฟ้าอันสวยงาม

 

กรกมล ศรีบุญเรือง

เจ้าหน้าที่สารสนเทศดาราศาสตร์ชำนาญการ

สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน)

Additional information