กระแสแห่งดาราศาสตร์ตะวันตกสู่สยามในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ตอนที่ 1 - ปฐมบทแห่งกระแสดาราศาสตร์ตะวันตกสู่สยาม

กระแสแห่งดาราศาสตร์ตะวันตกสู่สยามในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

ตอนที่ 1 - ปฐมบทแห่งกระแสดาราศาสตร์ตะวันตกสู่สยาม

ในยุคฟื้นฟูศิลปะวิทยาการในโลกตะวันตก ดาราศาสตร์ตะวันตกได้เจริญรุดหน้าไปอย่างมากหลังจากการเริ่มใช้กล้องโทรทรรศน์สังเกตการณ์วัตถุท้องฟ้าในปี ค.ศ.1609 โดยกาลิเลโอ กาลิเลอิ นักดาราศาสตร์ชาวอิตาลี ซึ่งหากเทียบช่วงเวลากับสยามแล้ว จะตรงกับรัชสมัยสมเด็จพระเอกาทศรถ ที่สยามเริ่มมีการติดต่อค้าขายกับชาติตะวันตกอย่างโปรตุเกสและฮอลันดาแล้ว

อ่านเพิ่มเติม...

Messier 2 (M2)

Messier 2 (M2)  

เป็นกระจุกดาวทรงกลม (Globular Cluster)ที่ประกอบไปด้วยดาวฤกษ์ประมาณ 150,000 ดวงเกาะกลุ่มกันภายใต้แรงโน้มถ่วงของกันและกัน เกิดเป็นระบบดวงฤกษ์ขนาดใหญ่มีลักษณะคล้ายทรงกลม อยู่บริเวณกลุ่มดาวราศีกุมภ์ (Aquarius) อยู่ห่างจากโลก 33,000 ปีแสง   มีเส้นผ่านศูนย์กลางถึง 175 ปีแสง 

อ่านเพิ่มเติม...

ปรากฏการณ์ชาโดว์แบนด์

ในขณะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงนั้นมีปรากฏการณ์หนึ่งที่น่าสนใจ แต่ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักเกิดขึ้นก่อนที่ดวงจันทร์จะบังดวงอาทิตย์อย่างสมบูรณ์และหลังจากการบังกันอย่างสมบูรณ์เกิดขึ้นไม่นานนัก  ปรากฏการณ์ดังกล่าวคือ ชาโดว์แบนด์ (Shadow Band) ซึ่งจะสังเกตเห็นได้เมื่อดวงอาทิตย์ปรากฏเป็นเสี้ยวบางมากๆ โดยแสงอาทิตย์ในขณะนั้นจะปรากฏเป็นแถบสว่างมากสลับกับสว่างน้อยเป็นริ้วๆเหมือนทางม้าลาย และมีการเคลื่อนตัวอย่างระลอกคลื่นในทิศทางตั้งฉากกับแถบไปบนพื้นดิน บนกำแพงและผนังอาคารบ้านเรือน ผู้ที่สนใจศึกษาปรากฏการณ์นี้จะนำผ้าใบสีขาวเรียบๆหรือกระดาษที่มีขนาดใหญ่ราวๆ 1-2 ตารางเมตรไปรองรับเพื่อใช้เป็นฉากในการสังเกต

อ่านเพิ่มเติม...

ดวงจันทร์เสี้ยวแรก (ฮีลาล) กับการกำหนดเดือนปฏิทินฮิจเราะห์ ประจำปี ฮ.ศ.1439

ดวงจันทร์เสี้ยวแรก (ฮีลาล) กับการกำหนดเดือนปฏิทินฮิจเราะห์ ประจำปี ฮ.ศ.1439 

การนับวันที่หรือกำหนดวันที่ในแต่ละเดือนปฏิทินอิสลามหรือปฏิทินฮิจเราะห์มีความสำคัญมากสำหรับชาวไทยมุสลิม ซึ่งเป็นศาสนิกกลุ่มใหญ่อันดับ 2 ของประเทศ ปฏิทินอิสลามหรือปฏิทินฮิจเราะห์ (Islamic Calendar) เป็นปฏิทินแบบจันทรคติที่ใช้การสังเกตุดวงจันทร์จริงๆ (ดิถีจันทร์) เป็นตัวกำหนดวันที่ของเดือน ซึ่งในหนึ่งปีฮิจเราะห์ศักราชจะประกอบด้วย 12 เดือนทางจันทรคติ จะเรียกว่าเดือนกอมารียะห์ และหนึ่งปีฮิจเราะห์ศักราชจะมี 354 วัน หรือ 355 วัน จึงทำให้ปฏิทินอิสลามหรือปฏิทินฮิจเราะห์เป็นปฏิทินที่ไม่สัมพันธ์กับฤดูกาล และยังเป็นตัวกำหนดวันสำคัญต่างๆเพื่อการประกอบกิจกรรมทางศาสนาหรือปฏิบัติศาสนากิจอีกด้วย

อ่านเพิ่มเติม...

ภาพรวมของนักดาราศาสตร์ (ตอนที่ 2)

นักดาราศาสตร์อาชีพ (นักวิจัย และอาจารย์มหาวิทยาลัย)

คำว่า “นักดาราศาสตร์อาชีพ” (Professional Astronomer) มักจะหมายถึงนักวิจัยและอาจารย์มหาวิทยาลัย เนื่องจากเป็นอาชีพที่ต้องทำการศึกษา ค้นคว้า วิจัยทางด้านดาราศาสตร์โดยตรง ซึ่งนักวิจัยเหล่านี้จะสามารถแบ่งออกเป็นสายย่อยต่างๆขึ้นกับเกณฑ์ต่างๆ (วิธีการศึกษา หรือหัวข้อของงานวิจัย) ขณะที่ลักษณะของงานมักจะเป็นการคิดค้นทฤษฎีทางด้านดาราศาสตร์ การเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์เพื่อวิเคราะห์ข้อมูล หรือสร้างแบบจำลองทางดาราศาสตร์ และการสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ด้วยกล้องโทรทรรศน์ภาคพื้นดิน หรือกล้องโทรทรรศน์อวกาศ ส่วนกรณีอาจารย์มหาวิทยาลัยด้านดาราศาสตร์ มักจะสังกัดกับภาควิชาฟิสิกส์ คณะวิทยาศาสตร์ โดยอาจารย์มหาวิทยาลัยด้านดาราศาสตร์จะมีภาระงานทั้งการสอนในระดับอุดมศึกษาและทำวิจัยทางดาราศาสตร์

อ่านเพิ่มเติม...