6 มิถุนายน 2555 สดร. จับมือ 51 หน่วยงานเครือข่ายดาราศาสตร์ทั่วประเทศจัดกิจกรรม ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์แห่งศตวรรษ ?ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์? ย้ำ!! หากพลาดครั้งนี้เห็นอีกทีร้อยปีข้างหน้า

Share

1 มิถุนายน 2555 - กรุงเทพฯ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน) (สดร.) กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี แถลงข่าวเชิญชวนนักเรียน นักศึกษาและประชาชนที่สนใจ ร่วมสัมผัสปรากฏการณ์ดาราศาสตร์แห่งศตวรรษ  “ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์”

ในเช้าวันที่ 6 มิถุนายน 2555 ตั้งแต่เวลา 05:49 จนถึงเวลาประมาณ 11:49 น. เห็นได้ทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ พร้อมเตือนประชาชนให้ระมัดระวังการมองดวงอาทิตย์ด้วยตาเปล่าเป็นอันตรายถึง ขั้นตาบอดได้ นอกจากนี้ยังจับมือเครือข่ายดาราศาสตร์ 51 หน่วยงาน ทั่วประเทศ จัดกิจกรรมตั้งจุดสังเกตการณ์และถ่ายทอดสดปรากฏการณ์ดาราศาสตร์แห่งศตวรรษผ่านทางเว็บไซต์  www.narit.or.th  ย้ำ!! หากพลาดครั้งนี้เห็นอีกทีร้อยปีข้างหน้า

 

 

        ดร.ปลอดประสพ สุรัสวดี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ที่ให้เกียรติเป็นประธานในการแถลงข่าวครั้งนี้กล่าวว่าการสร้างความตระหนัก และความตื่นตัวทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเป็นสิ่งที่สำคัญ กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเองได้ปลูกฝังสิ่งเหล่านี้ให้แก่คนไทยอยู่ เสมอ เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจ และให้เห็นความสำคัญในเรื่องนี้ เพราะโลกในปัจจุบันถือได้ว่าเป็นโลกแห่งยุควิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ทุกคนจะต้องเกี่ยวข้องอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้  ถ้าคน ไทยเกิดความเข้าใจในวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแล้ว สิ่งที่จะตามมาก็คือคนไทยก็จะนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปใช้ อย่างเข้าใจ และถูกต้อง เกิดความตื่นตัวใคร่รู้และสามารถอธิบายสิ่งต่างๆ อย่างมีเหตุมีผล ว่าสิ่งที่เกิดขึ้นเกิดจากอะไร และมีอิทธิพลต่อชีวิตประจำวันของเราอย่างไร สิ่งเหล่านี้วิทยาศาสตร์เท่านั้นที่จะตอบเราได้ นำไปสู่การสร้างสังคมไทยให้เป็นสังคมที่อยู่บนพื้นฐานขององค์ความรู้ สู่การพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน ซึ่งเป็นหนึ่งในภารกิจหลักตามยุทธศาสตร์ของรัฐบาลที่กำลังดำเนินการอยู่ใน ขณะนี้ กิจกรรมที่สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) จัดขึ้นในครั้งนี้ ก็เป็นอีกช่องทางหนึ่งที่จะสร้างความตระหนักและตื่นตัว รวมทั้งสร้างความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีผ่านปรากฏการณ์สำคัญทางดารา ศาสตร์ และก็เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่จะทำให้คนไทยหันมาสนใจวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มากยิ่งขึ้น

         รองศาสตราจารย์บุญรักษา สุนทรธรรม ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ กล่าวถึงความสำคัญของปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ ว่า “ปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์” เป็น ปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่มนุษย์ให้ความสนใจมาช้านานแล้วไม่น้อยกว่า ปรากฏการณ์จันทรุปราคาหรือสุริยุปราคา ซึ่งจะเห็นได้จากบันทึกทางประวัติศาสตร์ที่มีการกล่าวถึงการสังเกตการณ์ ปรากฏการณ์ดังกล่าวตั้งแต่ศตวรรษที่ 16 นักดารา ศาสตร์ใช้ปรากฏการณ์นี้เพื่อศึกษาระยะห่างระหว่างโลกและดวงอาทิตย์ แทนที่จะใช้ปรากฏการณ์ดาวพุธผ่านหน้าดวงอาทิตย์ ซึ่งเกิดขึ้นค่อนข้างบ่อย ประมาณ 13 ครั้งในรอบ 100 ปี แต่เนื่องจากดาวพุธอยู่ห่างจากโลกมาก การคำนวณหาระยะห่างระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์จึงไม่สามารถวัดได้อย่างแม่นยำ นักดาราศาสตร์จึงหันมาใช้ปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์มาคำนวณหา ระยะห่างระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์แทน เนื่องจากดาวศุกร์อยู่ห่างจากโลกเพียง 38 ล้านกิโลเมตร หรือคิดเป็นเพียงครึ่งหนึ่งเมื่อเทียบกับดาวพุธที่อยู่ห่างถึง 77 ล้านกิโลเมตร แต่อย่างไรก็ตาม วงโคจรของดาวศุกร์มีขนาดใหญ่กว่าดาวพุธเกือบ 2 เท่า ดังนั้นดาวศุกร์จึงมีโอกาสที่จะโคจรมาอยู่ข้างหน้าดวงอาทิตย์พอดี น้อยกว่าดาวพุธ จึงทำให้ปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านดวงอาทิตย์เกิดขึ้นได้เพียงสองครั้งในช่วง เวลากว่า 100 ปี เท่านั้น

          ผู้อำนวยการ สดร. กล่าวถึงคาบของการเกิดปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ว่า ปรากฏการ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ไม่ได้เกิดขึ้นบ่อยครั้ง เหมือนปรากฏการณ์สุริยุปราคา ปรากฏการณ์จันทรุปราคา แต่สำหรับปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ใช้เวลากว่าศตวรรษถึงจะเกิด ขึ้น 2 ครั้ง และแต่ละครั้งใช้ระยะเวลาห่างกัน 8 ปี ซึ่งปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ในรอบศตวรรษนี้ ครั้งแรกเกิดขึ้นเมื่อ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2547 ส่วนครั้งที่ 2 จะเกิดขึ้นในวันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2555 หากพลาดการชมปรากฏการณ์ในครั้งนี้คงต้องรอไปอีก 105 ปี โดยครั้งแรกจะเกิดขึ้นในวันที่ 11 ธันวาคม พ.ศ. 2660 และครั้งที่ 2 จะเกิดขึ้นในวันที่ 8 ธันวาคม พ.ศ. 2668 สำหรับวันที่ 6 มิถุนายน 2555 จะ เป็นอีกวาระหนึ่งที่คนไทยจะได้เห็นปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ เหนือฟ้าเมืองไทย ซึ่งปรากฏการณ์ดังกล่าวนี้นับเป็นครั้งสุดท้ายที่ผู้ที่มีชีวิต ณ ปัจจุบันจะมีโอกาสได้เห็น 

         ดร.ศรัณย์ โปษยะจินดา รองผู้อำนวยการสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ กล่าวถึงรายละเอียดของการเกิดปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ ว่า เป็นปรากฏการณ์ที่ดาวศุกร์เคลื่อนที่ผ่านแนวเส้นตรงที่เชื่อมระหว่างโลกกับ ดวงอาทิตย์ ทำให้ดวงอาทิตย์ ดาวศุกร์ และโลก เรียงตัวอยู่ในแนวเดียวกัน เมื่อสังเกตจากโลกจะเห็นดาวศุกร์ปรากฏเป็นจุดกลมเล็กเคลื่อนที่ผ่านดวง อาทิตย์ (ถ้าเปรียบเทียบขนาดปรากฏของดวงอาทิตย์เท่า กับลูกบาสเกตบอล ขนาดของดาวศุกร์ที่ปรากฏผ่านหน้าจะมีขนาดปรากฏเท่ากับเม็ดถั่วเขียว) โดยดาวศุกร์จะเคลื่อนที่ตัดจากขอบด้านตะวันออกของดวงอาทิตย์ไปยังด้านตะวัน ตกใช้เวลาทั้งสิ้นประมาณ 6 ชั่วโมง  สามารถสังเกตเห็นได้ตั้งแต่ดวงอาทิตย์โผล่พ้นจากขอบฟ้าเวลา 05:49 จนถึงเวลาประมาณ 11:49 น. (ตามเวลาประเทศไทย  ณ กรุงเทพมหานคร) ของวันที่ 6 มิถุนายน 2555 โดย สามารถสังเกตเห็นได้ในทุกภูมิภาคของประเทศไทย ปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ในครั้งนี้ จะสามารถสังเกตเห็นได้ทั้งหมดในแถบมหาสมุทรแปซิฟิคและทางตะวันออกของประเทศ ออสเตรเลีย โดยปรากฏการณ์จะเริ่มต้นตั้งแต่เวลาประมาณ 05:09 น. ก่อนฟ้าสางเล็กน้อย  สำหรับในประเทศไทยจะสามารถสังเกตเห็นได้ในทุกภูมิภาคของประเทศไทยตั้งแต่ดวงอาทิตย์โผล่พ้นจากขอบฟ้าเวลา 05:49 จนถึงเวลาประมาณ 11:49 น. ตามเวลาในประเทศไทย  ใน ช่วงแรกของปรากฏการณ์ที่ดาวศุกร์เริ่มสัมผัสที่ขอบด้านนอกจนกระทั่งเคลื่อน ที่ผ่านเข้ามาบนหน้าดวงอาทิตย์หมดทั้งดวงประเทศไทยจะยังไม่สามารถสังเกตเห็น ได้เนื่องจากดวงอาทิตย์ขึ้นเวลา 05:49 น. ดังนั้น ชาวไทยจะเริ่มเห็นปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ ตั้งแต่เวลา 05:49 น. เป็นต้นไป ซึ่งเป็นช่วงที่ดาวศุกร์ได้เคลื่อนที่ผ่านเข้ามาอยู่หน้าดวงอาทิตย์หมดทั้งดวงเป็นที่เรียบร้อยแล้ว  จึงนับว่าเป็นโอกาสดีที่คนไทยจะได้เห็นปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์เหนือฟ้าเมืองไทย รวมระยะเวลาทั้งสิ้นประมาณ 6 ชั่วโมงด้วยกัน

         ดร.ศรัณย์ ยังได้เน้นย้ำถึงข้อควรระวังในการสังเกตปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ในครั้งนี้ว่า ปรากฏการณ์ ดังกล่าวเป็นการสังเกตดวงอาทิตย์โดยตรง เพื่อความปลอดภัยจึงไม่ควรมองดวงอาทิตย์ด้วยตาเปล่า เนื่องจากดวงอาทิตย์มีแสงสว่างจ้ามาก การจ้องมองดวงอาทิตย์โดยไม่มีอุปกรณ์ป้องกัน อาจนำอันตรายมาสู่ดวงตาถึงขั้นทำให้ตาบอดได้ การสังเกตปรากฏการณจึงจำเป็นต้องใช้ความระมัดระวังและใช้อุปกรณ์ที่มีความ ปลอดภัยสูง เช่น กล้องโทรทรรศน์ที่ติดแผ่นกรองกรองแสง  แว่นดูดวงอาทิตย์ หรืออาจใช้อุปกรณ์สังเกตการณ์ทางอ้อม  เช่น  การฉายภาพดวงอาทิตย์บนฉากรับภาพจากกล้องโทรทรรศน์  เป็นต้น  และ ขอให้ประชาชนระมัดระวังการบันทึกภาพดวงอาทิตย์ด้วยกล้องดิจิตัล หรือกล้องจากโทรศัพท์มือถือ เนื่องจากเลนส์ของกล้องต่างๆ เหล่านี้มีคุณสมบัติในการรวมแสง การมองภาพที่ส่องจากเลนส์ไปยังดวงอาทิตย์โดยตรง อาจทำให้ตาบอดได้เช่นกัน 

        สำหรับการตั้งจุดสังเกตปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ในครั้งนี้ รศ.บุญรักษา - ผู้อำนวยการ สดร. เปิดเผยว่าสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน) ร่วมกับเครือข่ายทางดาราศาสตร์กว่า 51 หน่วยงานในหลายจังหวัดตั้งจุดสังเกตปรากฏการณ์ดังกล่าว (รายชื่อหน่วยงานร่วมจัดกิจกรรมติดตามได้จากเว็บไซต์ www.narit.or.th) เพื่อให้คนไทยทั้งประเทศได้สัมผัสปรากฎการณ์ดาราศาสตร์แห่งศตวรรษในครั้งนี้ ไปพร้อมๆ กัน โดยกิจกรรมหลักจะเป็นการตั้งกล้องโทรทรรศน์และอุปกรณ์เพื่อสังเกตปรากฏการณ์

        ในส่วนของสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน) ได้ร่วมกับอุทยานหลวงราชพฤกษ์ ตั้งจุดสังเกตการณ์และถ่ายทอดสดปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ ณ บริเวณลานกิจกรรมหน้าอุทยานหลวงราชพฤกษ์ จังหวัดเชียงใหม่ พร้อมจัดกิจกรรมทางดาราศาสตร์สำหรับประชาชนมากมาย อาทิเช่น

• ตั้งกล้องโทรทรรศน์จำนวนกว่า 20 ตัว พร้อมอุปกรณ์ทางดาราศาสตร์ให้ประชาชนได้สัมผัสปรากฏการณ์ ดาราศาสตร์แห่งศตวรรษครั้งหนึ่งในชีวิต

• ถ่ายทอดสดการเกิดปรากฏการณ์ผ่านจอภาพขนาดใหญ่ภายในบริเวณงานให้ชมกันอย่างเต็มตา

• สังเกตดวงอาทิตย์ผ่านอุปกรณ์ต่างๆ มากมาย อาทิ แว่นดูดวงอาทิตย์ Solarscope รวมทั้งการสังเกตดวงอาทิตย์ทางอ้อมหลากหลายรูปแบบ

       กิจกรรมดังกล่าวจัดขึ้นตั้งแต่เวลา 06.00-12.00 น. ผู้ที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรมได้ฟรี โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใด ๆหรือหากทางโรงเรียนหรือสถานศึกษาใดที่มีความประสงค์จะเข้าร่วมเป็นหมู่คณะ สามารถแจ้งได้ที่ 053-225569 ต่อ 305

 

 

เครือข่ายถ่ายทอดสด

        ประชาชนที่สนใจยังสามารถติดตามการถ่ายทอดสดเกาะติดการเกิดปรากฏการณ์ดารา ศาสตร์แห่งศตวรรษดังกล่าว ผ่านทางเว็บไซต์ของสถาบันฯ ที่  www.narit.or.th  ซึ่งถ่ายทอดจาก 3 จุด ได้แก่ สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน) จังหวัดเชียงใหม่ โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฏิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา และ มหาวิทยาลัยราชภัฎสงขลา จังหวัดสงขลา หรือติดตามข้อมูลข่าวสารการเกิดปรากฏการณ์ดาวศุกร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ได้ที่ Facebook/สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ

 

ฝ่ายวิเทศสัมพันธ์และประชาสัมพันธ์  สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ(องค์การมหาชน)

โทร. 053-225569 ต่อ 210 หรือ 081-8854353

E-Mail: [email protected]

www.narit.or.th 

Facebook: สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ

Twiiter: @N_Earth