ข่าวดาราศาสตร์
ภาพแรกจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศโรมัน
ระหว่างที่กล้องโทรทรรศน์อวกาศแนนซี เกรซ โรมัน กำลังเดินทางไปยังจุด L2 รอบวงโคจรระหว่างโลกและดวงอาทิตย์ อุปกรณ์ทางวิทยาศาสตร์ก็ค่อย ๆ ถูกนำออกมาใช้ทดสอบทีละชิ้น โดยล่าสุด ทาง NASA ได้เผยถึงภาพแรก (First Light) จากกล้องโทรทรรศน์อวกาศโรมัน
ภาพ: NASA’s Goddard Space Flight Center, Tyler Desjardins (STScI)
แนนซี เกรซ โรมัน (หรือเรียกสั้นๆ ว่า "โรมัน") เป็นกล้องโทรทรรศน์อวกาศใหม่ล่าสุดที่ NASA ส่งขึ้นไปเพื่อสังเกตการณ์อวกาศห้วงลึก ด้วยขนาดหน้ากล้องกว่า 2.4 เมตร (ขนาดเท่ากับกล้องโทรทรรศน์แห่งชาติของไทยบนยอดดอยอินทนนท์) แต่โคจรอยู่ในจุด L2 ห่างไกลจากแสงรบกวน จะทำให้กล้องโรมันสามารถสังเกตการณ์อวกาศลึกห้วงลึกได้ด้วยรายละเอียดเท่ากับกล้องฮับเบิล และด้วยอุปกรณ์ Wide-Field Instrument (WFI) จะทำให้สังเกตการณ์ท้องฟ้าครอบคลุมพื้นที่ใหญ่กว่าได้ถึง 100 เท่า
ขั้นตอนการบันทึกภาพแรก หรือที่ในวงการดาราศาสตร์เรียกว่า "First Light" เป็นขั้นตอนสำคัญที่บ่งบอกถึงการเริ่มต้นปฏิบัติการทางดาราศาสตร์ เปรียบได้กับการ "ลืมตาดูโลกเป็นครั้งแรก" โดยเฉพาะอุปกรณ์วิทยาศาสตร์บนกล้องโทรทรรศน์อวกาศที่ไม่สามารถนำกลับมาซ่อมได้อีก การบันทึกภาพแรกได้โดยไม่มีเหตุการณ์ขัดข้องอะไรนั้นจึงเป็นสิ่งยืนยันได้เป็นอย่างดี ว่าอุปกรณ์ทั้งหมดนั้นได้ทำงานตามที่ออกแบบเอาไว้
ภาพที่เห็นนี้ เป็นภาพของดาวฤกษ์จำนวนมากที่ตกกระทบลงบนอุปกรณ์ WFI โดยที่ยังไม่ได้โฟกัส และหลังจากนี้ กล้องโรมันจะยังทำการทดสอบอุปกรณ์อื่น ๆ ต่อ ซึ่งรวมไปถึงการโฟกัสภาพที่เห็นนี้ด้วย จนกระทั่งแสงดาวจะโฟกัสรวมลงไปเป็นจุดจำนวนมาก ซึ่งหลังจากที่กล้องโทรทรรศน์ได้เย็นตัวลง และไปยังตำแหน่ง L2 ในวงโคจรเป็นที่เรียบร้อยแล้ว กล้องโทรทรรศน์โรมันก็จะใช้ภาพจากอุปกรณ์ WFI ในการศึกษาดาวเคราะห์นอกระบบสุริยะ การเติบโตของโครงสร้างในเอกภพ และอิทธิพลของสสารมืดที่มีต่อเอกภพต่อไป
เรียบเรียง: ดร. มติพล ตั้งมติธรรม - นักวิชาการ NARIT
อ้างอิง: https://science.nasa.gov/blogs/roman/2026/09/15/nasa-activates-romans-primary-instrument-checks-out-coronagraph/