รู้จัก Messier 3 และ Messier 4

Share

รู้จัก Messier 3 และ Messier 4 

Messier 3  (หรือ M3) เป็นกระจุกดาวทรงกลมที่ ประกอบไปด้วยดาวฤกษ์ประมาณ 500,000 ดวง อยู่ห่างออกไปจากโลกเป็นระยะทาง 33,900 ปีแสง ทางกลุ่มดาวหมาล่าเนื้อ (Canes Venatici)  มีค่าความสว่างปรากฏ 6.2  ซึ่งยากต่อการสังเกตด้วยตาเปล่า 

M3

 

M3 เป็นหนึ่งในกระจุกดาวทรงกลมที่มีขนาดใหญ่ และสว่างมากที่สุด มีกำลังส่องสว่างเฉลี่ยมากว่าดวงอาทิตย์ถึง 300,000 เท่า มีเส้นผ่านศูนย์กลาง 180 ปีแสง มีขนาดเชิงมุมที่วัดได้จากโลกเท่ากับ  18 ลิปดา (0.3 องศา)  และมีอายุประมาณ 8 พันล้านปี ดาวฤกษ์ส่วนมากจึงเป็นดาวที่แก่และมีสีค่อนข้างแดง

กระจุกดาว M3 มีความพิเศษคือ มีดาวฤกษ์ที่เป็น “ดาวแปรแสง” (Variable star)  มากถึง 274 ดวง เป็นดาวแปรแสงประเภท RR Lyrae ถึง 170 ดวง ซึ่งดาวแปรแสงประเภทนี้มีความสำคัญในการใช้เป็น “เทียนมาตรฐาน” ในการวัดระยะทางได้

M3 ถูกค้นพบครั้งแรกในวันที่ 3 พฤษภาคม ค.ศ.1764 โดย Charles Messier นักดาราศาสตร์ชาวฝรั่งเศส ซึ่งถูกเข้าใจผิดว่าเป็นเนบิวลาชนิดหนึ่ง  จนกระทั่งปี ค.ศ.1784 William Herschel ได้ประดิษฐ์กล้องที่มีความละเอียดเพียงพอที่จะสามารถแยกดาวแต่ละดวงได้  และ M3 จึงกลายเป็นกระจุกดาวทรงกลมที่มีการศึกษามากที่สุดจนถึงปัจจุบัน

 

M4

 

Messier 4 เป็นกระจุกดาวทรงกลม (Globular cluster) ที่ประกอบไปด้วยดาวฤกษ์ประมาณ 100,000 ดวง อยู่ห่างออกไปจากโลก 5,500 ปีแสง ทางกลุ่มดาวแมงป่อง (Scorpius)   มีค่าความสว่างปรากฏ  5.9  และอยู่ใกล้เคียงกับดาวฤกษ์ที่สว่างโดดเด่นคือ Antares ทำให้ง่ายต่อการสังเกต

 

M4  เป็นกระจุกดาวทรงกลมที่อยู่ใกล้โลกมากที่สุด มีขนาดปรากฏบนท้องฟ้าใกล้เคียงกับดวงจันทร์  เมื่อเปรียบเทียบกับ M2 และ M3 แล้ว M4 นั้นมีความหนาแน่นบริเวณใจกลางน้อยกว่าอย่างเห็นได้ชัดเจน  เนื่องจากดาวฤกษ์ 100,000 ดวงใน M4 นี้ คาดว่ากว่า 40,000 ดวง เป็นดาวแคระขาว  ซึ่งหนึ่งในดาวแคระขาวเหล่านี้มีอายุมากถึง 13,000 ล้านปี 

 

M4 ถูกค้นพบครั้งแรกโดย Jean-Philippe de Chéseaux  ในปีค.ศ. 1745  และถูกจัดให้อยู่ในแคตตาล็อกของ Charles Messier หรือ Messier’s Objects ในปี ค.ศ. 1764 

 

 

อ้างอิง : https://www.nasa.gov/feature/goddard/2017/messier-4

https://arxiv.org/pdf/1411.6826.pdf

http://www.messier-objects.com/messier-3/

 

เรียบเรียงโดย 

ธนกร อังค์วัฒนะ

เจ้าหน้าที่สารสนเทศดาราศาสตร์

 

บรรณาธิการ

อาจวรงค์ จันทมาศ  ผู้เชี่ยวชาญด้านการสื่อสารดาราศาสตร์