นักดาราศาสตร์ตรวจพบออกซิเจนที่ไกลที่สุดที่สังเกตได้

Share

5 กรกฎาคม 2559

นักดาราศาสตร์จากหอดูดาว ALMA (The Atacama Large Millimeter/submillimeter Array) ในประเทศชิลีได้ตรวจพบออกซิเจนในกาแล็กซี SXDF-NB1006-2 ที่อยู่ไกลออกไปกว่า 1,300 ล้านปีแสง

        กาแล็กซี SXDF-NB1006-2 เป็นหนึ่งในกาแล็กซีที่อยู่ไกลมาก ถูกตรวจพบในปี 2012 โดยกล้องโทรทรรศน์ Subaru ของหอดูดาวแห่งชาติ ประเทศญี่ปุ่น (National Astronomical Observatory of Japan) โดยการตรวจวัดแสงจากไฮโดรเจนที่แตกตัวเป็นไอออน ซึ่งต่อมาทีมนักดาราศาสตร์จากหอดูดาว ALMA ก็ได้ใช้วิธีที่คล้ายกัน แต่เปลี่ยนจากการตรวจวัดแสงจากออกซิเจนแทนแสงจากไฮโดรเจน

        นักดาราศาสตร์หวังว่าความพยายามในการตรวจวัดออกซิเจนในกาแล็กซีที่ไกลออกไปจะช่วยเพิ่มความเข้าใจเกี่ยวกับการกำเนิดของดาวฤกษ์ในยุคแรกเริ่มของเอกภพ นักดาราศาสตร์ทราบกันดีว่าช่วงร้อยล้านปีหลังบิ๊กแบง (Big Bang) เอกภพได้ผ่านช่วงเวลาที่เรียกว่า Cosmic reionization ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่กลุ่มแก๊สที่เป็นกลางทางไฟฟ้าซึ่งเป็นสสารส่วนใหญ่ในเอกภพ ถูกกระตุ้นให้แตกตัวเป็นไอออนโดยแหล่งกำเนิดแสงในช่วงแรกเริ่มของเอกภพ

        ยิ่งไปกว่านั้นการศึกษากาแล็กซีที่อยู่ไกลออกไปอย่างกาแล็กซี SXDF-NB1006-2 ยังอาจช่วยให้นักดาศาสตร์สามารถหาคำตอบของการก่อกำเนิดวัตถุต่างๆในเอกภพ เช่น กาแล็กซี ดาวฤกษ์ และดาวเคราะห์ หลังจากยุค Cosmic reionization ได้อีกด้วย

 

ภาพที่ 1 จุดสีแดงตรงกลางในภาพคือกาแล็กซี SXDF-NB1006-2 

ถ่ายโดย The Subaru XMM-Newton Deep Survey Field

 

        นักดาราศาสตร์พบว่าดาวฤกษ์มวลเกินกว่า 12 เท่าของมวลดวงอาทิตย์ เป็นสาเหตุให้ออกซิเจนในกาแล็กซี SXDF-NB1006-2 แตกตัวเป็นไอออน  ที่น่าสนใจไปกว่านั้น คือ ปริมาณออกซิเจนในกาแล็กซี SXDF-NB1006-2 ในอดีตมีเพียงแค่ 10% ของปริมาณออกซิเจนในปัจจุบัน อีกทั้งยังมีปริมาณฝุ่นที่น้อย และไม่มีคาร์บอนอีกด้วย ซึ่งความเข้มข้นของฝุ่นและคาร์บอนที่น้อยนี้ส่งผลให้นักดาราศาสตร์ศึกษาเอกภพในยุค Cosmic reionization ได้เพราะแสงจากดาวฤกษ์ในยุคแรกเริ่มจะสามารถส่องไปได้ไกลในเอกภพ

        นักดาราศาสตร์มีความพยายามที่จะสังเกตการณ์กาแล็กซีด้วยความละเอียดสูงเพื่อศึกษาวิธีการกระจายตัวของออกซิเจนที่แตกตัวเป็นไอออนเพราะยิ่งเราสามารถสังเกตการณ์ได้ไกลและละเอียดมากเท่าไหร่ เราก็จะยิ่งมีความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการในยุคแรกเริ่มของเอกภพมากขึ้นเท่านั้น

 

 

แหล่งข้อมูล : http://www.popularmechanics.com/space/deep-space/news/a21383/scientists-spot-the-most-distant-ever-oxygen-in-the-universe/

 

แปลโดย นายศุภวิชญ์ ดวงภูเมฆ

จาก University of Colorado, Boulder

นักศึกษาฝึกงานสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ